Thêm 1 bát cơm trắng mỗi ngày, liên quan tăng 11% nguy cơ tiểu đường ở người châu Á. Gen ABCC8 mã hoá SUR1 — tiểu đơn vị điều hoà của kênh K-ATP, chính là ‘công tắc’ quyết định tế bào beta có nhả insulin hay không, và cũng là đích tác dụng của nhóm thuốc sulfonylurea dùng rất phổ biến ở Việt Nam. Bài viết giải thích cơ chế, các biến thể chính, cách khẩu phần cơm–bún–cháo tương tác với công tắc này, và khi nào xét nghiệm gen ABCC8 thật sự có giá trị lâm sàng.
cơm trắng
Gen HNF1A và tiểu đường khởi phát sớm (MODY3): vì sao người trẻ gầy vẫn tăng đường huyết, và ăn cơm thế nào cho đúng
Tải 75 g glucose, đường huyết tăng hơn 5 mmol/L ở HNF1A-MODY. HNF1A là yếu tố phiên mã giữ cho tế bào beta của tuỵ hoạt động bình thường; khi một bản sao bị hỏng, khả năng tiết insulin suy giảm dần từ tuổi thiếu niên, gây thể tiểu đường di truyền MODY3 thường bị chẩn đoán nhầm thành type 1 hoặc type 2. Bài viết giải thích cơ chế, tổng hợp bằng chứng nghiên cứu, và hướng dẫn điều chỉnh bữa cơm Việt cho người mang biến thể này.
Gen PAX4 và cơm trắng: vì sao nhiều người Việt mắc tiểu đường sớm dù không thừa cân
Thêm 1 chén cơm mỗi ngày liên quan tăng 11% nguy cơ tiểu đường. PAX4 là gen điều khiển sự hình thành và sức bền của tế bào beta tuyến tụy, và biến thể R192H của nó gần như chỉ gặp ở người Đông Á và Đông Nam Á. Bài viết giải thích vì sao một gen “người châu Á” lại khiến khẩu phần nhiều cơm trắng trở nên rủi ro hơn, và bạn có thể làm gì một cách thực tế.
Gen SREBF1 (SREBP-1c), cơm trắng và gan nhiễm mỡ: vì sao ‘công tắc biến tinh bột thành mỡ’ của mỗi người Việt bật mạnh yếu khác nhau — và điều đó nói gì về mỡ máu, tiểu đường
Ở hơn 15.000 người, biến thể SREBF1 liên quan tăng khoảng 17% nguy cơ tiểu đường type 2. SREBP-1c là ‘công tắc’ do insulin bật, biến cơm trắng và đồ ngọt dư thừa thành mỡ ngay trong gan. Vì sao mỗi người Việt bật công tắc này mạnh yếu khác nhau, và ăn thế nào để ‘hạ nhiệt’.
Gen GCK (glucokinase), cơm trắng và ‘cảm biến đường huyết’ của cơ thể: vì sao ngưỡng đường lúc đói của mỗi người Việt được cài đặt khác nhau — và điều đó nói gì về tiểu đường
Đổi 1/3 cơm trắng sang gạo lứt, HbA1c giảm 0,3% ở người tiểu đường. Gen GCK mã hoá enzyme glucokinase — ‘cảm biến đường’ đặt ra ngưỡng tiết insulin và tốc độ gan xử lý đường. Hiểu biến thể GCK giúp người Việt đọc đúng chỉ số đường huyết đói và chọn cách ăn tinh bột hợp lý.
Gen SLC5A1 (SGLT1), cơm trắng và đường huyết: vì sao ‘cửa hấp thu đường’ ở ruột người Việt mở nhanh hay chậm khác nhau — và điều đó nói gì về tiểu đường
Đường huyết 2 giờ thấp hơn 20 mg/dL, giảm 42% nguy cơ tiểu đường. Gen SLC5A1 tạo ra SGLT1 — ‘cửa chính’ hấp thu glucose ở ruột non, quyết định tốc độ đường từ cơm, bún, nước ngọt vào máu. Hiểu cơ chế này giúp người Việt dàn phẳng đỉnh đường huyết sau ăn bằng cách ăn uống, không cần đổi gen.
Gen TXNIP, cơm trắng và đường: vì sao đường huyết cao có thể tự ‘bật công tắc’ làm mòn tế bào tiết insulin của người Việt
Mỗi bát cơm trắng thêm mỗi ngày liên quan tới nguy cơ tiểu đường type 2 cao hơn khoảng 11%, và người châu Á nhạy hơn. Một phần cơ chế nằm ở TXNIP — gen mà đường huyết cao có thể ‘bật’ lên, làm tăng stress oxy hoá và gây hại cho tế bào beta tiết insulin. Điều thú vị: TXNIP hầu như không phải chuyện ‘biến thể gen tốt hay xấu’, mà là chiếc núm xoay mà bữa ăn của bạn vặn lên hay xuống mỗi ngày.
Gen TCF7L2, cơm trắng và tiết insulin: vì sao biến thể tiểu đường type 2 mạnh nhất thế giới lại hiếm ở người Việt — và điều đó có ý nghĩa gì
Vận động 150 phút/tuần, giảm 58% nguy cơ tiểu đường ở người mang TCF7L2. TCF7L2 là gen tiểu đường type 2 mạnh nhất từng biết, tác động qua suy giảm tiết insulin ở tế bào beta. Bài viết giải thích cơ chế và cách ăn uống, vận động để bảo vệ tuyến tụy cho người Việt.
Gen CDKAL1, cơm trắng và tiết insulin: vì sao biến thể phổ biến ở người Đông Á khiến tuyến tụy người Việt ‘đuối sức’ với tinh bột
Mỗi bát cơm trắng/ngày liên quan tăng 11% nguy cơ tiểu đường type 2. CDKAL1 là một trong những gen tiểu đường type 2 phổ biến nhất ở người Đông Á, tác động qua việc làm tuyến tụy tiết insulin yếu đi chứ không phải kháng insulin. Bài viết giải thích cơ chế và cách giảm tải đường huyết cho mâm cơm người Việt.
- 1
- 2
Liên hệ
Thứ 2- thứ 7: 8h30 – 18h00
Điện thoại: 0383.05.2024
Địa chỉ: 25 Nguyễn Khắc Nhu, Phường Cô Giang, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh.
Email: info@mckaizer.com
Website: mckaizer.org
Điện thoại: 0383.05.2024
Địa chỉ: 25 Nguyễn Khắc Nhu, Phường Cô Giang, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh.
Email: info@mckaizer.com
Website: mckaizer.org
