Mỗi 10% khẩu phần siêu chế biến, liên quan tăng 12% bệnh tim mạch (cohort NutriNet-Santé). Bài viết tổng hợp bằng chứng về thực phẩm siêu chế biến theo phân loại NOVA: tử vong, tim mạch, tiểu đường type 2, béo phì, cơ chế, tranh luận và bối cảnh Việt Nam.
Longevity and Nutrition
Muối iod và bướu cổ trong tuổi thọ: Bằng chứng rối loạn do thiếu iod, iod hoá muối toàn dân và bài học Việt Nam
- MiRA
- 06/04/2026
- Không có bình luận
Muối iod toàn dân, bướu cổ trẻ Việt Nam giảm từ 22% còn 3,6%. Tổng hợp bằng chứng về vai trò của iod với tuyến giáp, phổ rối loạn do thiếu iod (IDD), tổn thương nhận thức thai kỳ và chiến lược iod hoá muối toàn dân. Bài viết giáo dục, không thay tư vấn y tế.
Ăn trong chánh niệm (mindful eating) và tâm lý ăn uống tuổi trung niên: Bằng chứng RCT về ăn theo cảm xúc, ăn vô độ, đường huyết và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/04/2026
- Không có bình luận
Ăn chánh niệm 7 tuần giúp giảm ăn theo cảm xúc và duy trì tới 12 tháng trong các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng ở người thừa cân. Bài viết tổng hợp bằng chứng RCT về ăn theo cảm xúc, ăn vô độ, đường huyết lúc đói, cùng giới hạn của phương pháp và cách áp dụng trong bữa cơm Việt. Nội dung mang tính giáo dục, không thay cho tư vấn y khoa cá nhân.
Chỉ số đường huyết (GI) và tải đường huyết (GL) trong tuổi thọ: Bằng chứng tiểu đường type 2, tim mạch và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/03/2026
- Không có bình luận
Mỗi 5 đơn vị GI cao hơn, nguy cơ tiểu đường tăng 8%. Chỉ số đường huyết (GI) đo tốc độ làm tăng đường máu, còn tải đường huyết (GL) tính cả lượng ăn thực tế. Bài viết tổng hợp bằng chứng từ Greenwood 2013, PURE (NEJM 2021) và Livesey 2019, kèm bối cảnh ăn cơm của người Việt — góc nhìn giáo dục, không phải tư vấn điều trị.
Sắt (iron) trong tuổi thọ: Thiếu và thừa ở người cao tuổi — bằng chứng thiếu máu, hemochromatosis, sắt heme và tiểu đường
- MiRA
- 06/03/2026
- Không có bình luận
Thêm 1 mg sắt heme mỗi ngày, liên quan tăng 16% nguy cơ tiểu đường type 2 trong phân tích gộp các nghiên cứu thuần tập. Sắt là vi chất “hai lưỡi”: thiếu thì gây thiếu máu và mệt mỏi, thừa thì tích lũy âm thầm và tổn thương gan, tim, tụy. Bài viết tổng hợp bằng chứng về thiếu sắt, hemochromatosis di truyền và cân bằng sắt ở người cao tuổi trong bối cảnh Việt Nam.
Phosphate trong thực phẩm chế biến và tuổi thọ: Phụ gia phosphate vô cơ, FGF23 và vôi hoá mạch máu
- MiRA
- 06/03/2026
- Không có bình luận
Phosphate máu trên 5,5 mg/dL, tử vong cao hơn 20% ở người lọc thận. Phosphate vô cơ trong thực phẩm chế biến được hấp thu gần như hoàn toàn, âm thầm đẩy gánh nặng phosphate lên cao; hormone FGF23 tăng sớm và là chỉ điểm tử vong. Bài tổng hợp bằng chứng về phụ gia phosphate, vôi hoá mạch máu và cách đọc nhãn.
Aflatoxin (độc tố nấm mốc) trong lạc, ngô, gạo và tuổi thọ: Bằng chứng ung thư gan, cộng hưởng viêm gan B và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/02/2026
- Không có bình luận
Nhiễm aflatoxin kèm viêm gan B mạn liên quan tới nguy cơ ung thư gan tăng tới khoảng 60 lần trong cohort Thượng Hải. Aflatoxin là độc tố nấm mốc nhóm 1 sinh ra trong lạc, ngô, gạo bảo quản kém ở khí hậu nóng ẩm. Bài tổng hợp bằng chứng dịch tễ, cơ chế phân tử, gánh nặng toàn cầu và cách giảm phơi nhiễm trong bữa ăn Việt.
Nấm ăn trong tuổi thọ: Bằng chứng ung thư, tử vong, ergothioneine và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/02/2026
- Không có bình luận
Thay 1 phần thịt đỏ bằng nấm, liên quan giảm 35% tử vong (NHANES III). Tổng quan giáo dục về nấm ăn thông thường — nấm rơm, nấm hương, nấm bào ngư — và bằng chứng quan sát về nguy cơ ung thư, tử vong, ergothioneine, beta-glucan cùng cách áp dụng trong bữa cơm Việt.
Chế độ ăn Bắc Âu (Nordic diet) trong tuổi thọ: Bằng chứng NORDIET, SYSDIET, tử vong và cách áp dụng ở Việt Nam
- MiRA
- 06/02/2026
- Không có bình luận
Ăn chế độ Bắc Âu trong 6 tuần giảm 21% LDL-cholesterol ở người tăng cholesterol nhẹ trong thử nghiệm NORDIET. Chế độ ăn Bắc Âu là một mô hình ăn uống dựa trên bằng chứng — ngũ cốc nguyên hạt, cá, dầu cải, rau củ rễ và quả mọng — song hành cùng Địa Trung Hải, DASH và MIND. Bài viết giáo dục tổng hợp bằng chứng RCT và dịch tễ, đồng thời chỉ cách ‘Bắc Âu hoá’ bữa cơm Việt bằng nguyên liệu bản địa thay vì sao chép nguyên xi.
