Ăn ≥5 nhóm thực phẩm mỗi ngày liên quan tới nguy cơ tử vong thấp hơn khoảng 15% ở người rất cao tuổi (CLHLS). Bài viết tổng hợp bằng chứng về đa dạng khẩu phần, tử vong, frailty và cách hiểu đúng — đa dạng phải là đa dạng lành mạnh, không phải ăn thêm đồ kém bổ. Nội dung mang tính giáo dục, không thay cho tư vấn dinh dưỡng cá nhân.
Longevity and Nutrition
Chiều dài telomere và dinh dưỡng trong tuổi thọ: Bằng chứng chế độ Địa Trung Hải, nước ngọt có đường, chống oxy hoá và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/13/2026
- Không có bình luận
Uống 590 ml nước ngọt mỗi ngày, liên quan telomere ngắn thêm 4,6 năm ở người Mỹ. Telomere — “nắp bảo vệ” ở đầu nhiễm sắc thể — được xem là một đồng hồ sinh học của lão hoá tế bào. Bài viết tổng hợp bằng chứng về cách chế độ ăn Địa Trung Hải, chất chống oxy hoá, chất xơ và đồ uống có đường liên quan tới chiều dài telomere, cùng những giới hạn cần biết và cách áp dụng trong bữa ăn Việt.
Ăn chay (vegetarian, vegan) trong tuổi thọ: Bằng chứng Adventist Health Study-2, EPIC-Oxford, tim mạch và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/13/2026
- Không có bình luận
Ăn chay, liên quan giảm 12% tử vong chung ở 73.000 tín hữu Adventist. Tổng hợp bằng chứng đoàn hệ về tử vong, bệnh tim, đột quỵ và ung thư của các kiểu ăn chay (lacto-ovo, vegan, pescatarian). Cùng những khoảng trống vi chất (B12, sắt, omega-3) và cách áp dụng ăn chay kiểu Việt Nam một cách lành mạnh.
Đòn bẩy protein (protein leverage) trong tuổi thọ: Vì sao tỉ lệ đạm trong khẩu phần điều khiển lượng calo, FGF21 và đánh đổi tăng trưởng–tuổi thọ
- MiRA
- 06/12/2026
- Không có bình luận
Giảm đạm khẩu phần từ 15% xuống 10%, tăng 12% năng lượng nạp vào. Đòn bẩy protein lý giải vì sao khẩu phần bị pha loãng đạm bằng tinh bột và chất béo (đặc biệt thực phẩm siêu chế biến) lại đẩy tổng calo lên. Bài viết tổng hợp bằng chứng RCT trên người, nghiên cứu chuột về mTOR–tuổi thọ, vai trò FGF21 và bối cảnh ăn cơm ở Việt Nam — mang tính giáo dục.
Coenzyme Q10 (ubiquinone/ubiquinol) trong tuổi thọ: Bằng chứng Q-SYMBIO, KiSel-10, tử vong tim mạch và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/12/2026
- Không có bình luận
Dùng 300 mg CoQ10/ngày, giảm 43% biến cố tim mạch ở người suy tim trong thử nghiệm Q-SYMBIO. Coenzyme Q10 là phân tử trung tâm của chuỗi hô hấp ti thể và giảm dần theo tuổi; bài viết tổng hợp bằng chứng về suy tim, tử vong tim mạch, statin và cách nhìn tỉnh táo cho người Việt.
Chế độ ăn Okinawa trong tuổi thọ: Bằng chứng hạn chế năng lượng, khoai lang, hara hachi bu và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/11/2026
- Không có bình luận
Hạn chế năng lượng 10–15%, BMI duy trì ~20 ở người cao tuổi Okinawa. Bài tổng hợp bằng chứng học thuật về chế độ ăn Okinawa truyền thống — giàu khoai lang và rau củ, ít thịt và chất béo bão hoà — cùng tranh luận về hạn chế năng lượng, thói quen ‘ăn tới 80% no’, và cách áp dụng hợp lý cho bữa cơm người Việt.
Thực phẩm ướp muối, dưa cà muối và ung thư dạ dày trong tuổi thọ: Bằng chứng muối, hợp chất N-nitroso, Helicobacter pylori và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/11/2026
- Không có bình luận
Ăn nhiều muối (>12 g/ngày), liên quan tăng 68% ung thư dạ dày. Bằng chứng dịch tễ cho thấy thực phẩm bảo quản bằng muối và lên men (dưa cà muối, cá khô, mắm) liên quan tới nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn, đặc biệt khi hiệp đồng với vi khuẩn Helicobacter pylori. Bài viết giáo dục về cơ chế N-nitroso, yếu tố bảo vệ từ rau quả tươi và cách giảm nguy cơ trong bối cảnh Việt Nam.
Chế độ ăn mô phỏng nhịn ăn (Fasting-Mimicking Diet, FMD) trong tuổi thọ: Bằng chứng IGF-1, đường huyết, gan nhiễm mỡ và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/10/2026
- Không có bình luận
Nhịn ăn mô phỏng 5 ngày mỗi tháng, cải thiện đường huyết ở 53% bệnh nhân tiểu đường type 2 (thử nghiệm FIT). Tổng hợp bằng chứng về FMD: cơ chế IGF-1/autophagy, giảm cân–huyết áp, gan nhiễm mỡ, ai không nên làm và bối cảnh người Việt — theo hướng giáo dục, không thay tư vấn y khoa.
Berberin (hoàng liên, hoàng đằng, vàng đắng) trong tuổi thọ: Bằng chứng đường huyết, lipid, AMPK và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/10/2026
- Không có bình luận
Berberin 1500 mg mỗi ngày giảm khoảng 2% HbA1c ở người tiểu đường type 2 trong các thử nghiệm ngẫu nhiên. Alkaloid vàng từ hoàng liên, hoàng đằng, vàng đắng này hoạt hoá AMPK, cải thiện đường huyết và lipid máu — nhưng còn giới hạn về bằng chứng tim mạch dài hạn và có tương tác thuốc. Tổng hợp bằng chứng và bối cảnh Việt Nam.
