Chất béo trên 30% năng lượng, triglyceride cao hơn 45% ở kiểu gen TT (người Đông Á). Gen LIPC tạo ra men lipase gan — ‘chiếc kéo’ cắt tỉa HDL; biến thể −514C>T liên quan HDL cao hơn, nhưng lợi thế này chỉ giữ được khi khẩu phần chất béo vừa phải và nghiêng về cá béo, dầu thực vật thay vì mỡ động vật.
Nutrition and Genes
Gen APOA1, HDL ‘cholesterol tốt’ và dầu thực vật: vì sao cùng đổi sang dầu đậu nành, có phụ nữ Việt tăng HDL rõ rệt, người khác lại ít chuyển biến
- MiRA
- 06/08/2026
- Không có bình luận
PUFA chiếm hơn 8% năng lượng, HDL cao hơn 13% ở phụ nữ APOA1-A. Gen APOA1 tạo apoA-I — protein lõi của HDL. Biến thể −75 G/A (rs670), phổ biến ở người Đông Á hơn châu Âu, quyết định HDL của bạn đáp ứng với chất béo ra sao. Cẩm nang dầu ăn, cá béo và lối sống cho người Việt, dựa trên bằng chứng.
Gen PLIN1, mỡ heo và cơm trắng: vì sao cùng ăn kiêng có người giảm gần 9 kg, người mang biến thể lại giậm chân tại chỗ
- MiRA
- 06/07/2026
- Không có bình luận
Giảm calo 1 năm: người PLIN1 GG giảm ~9 kg, người mang biến thể A gần như không. Gen PLIN1 mã hoá perilipin-1 — lớp khoá quanh giọt mỡ trong tế bào mỡ, quyết định mỡ được tích trữ hay đốt. Tác động của nó lên cân nặng và đề kháng insulin phụ thuộc tỉ lệ chất béo bão hoà so với tinh bột trong khẩu phần người Việt.
Gen CDKAL1, cơm trắng và tiết insulin: vì sao biến thể phổ biến ở người Đông Á khiến tuyến tụy người Việt ‘đuối sức’ với tinh bột
- MiRA
- 06/07/2026
- Không có bình luận
Mỗi bát cơm trắng/ngày liên quan tăng 11% nguy cơ tiểu đường type 2. CDKAL1 là một trong những gen tiểu đường type 2 phổ biến nhất ở người Đông Á, tác động qua việc làm tuyến tụy tiết insulin yếu đi chứ không phải kháng insulin. Bài viết giải thích cơ chế và cách giảm tải đường huyết cho mâm cơm người Việt.
Gen ALOX5, dầu ăn omega-6 và viêm mạch máu: vì sao cùng ăn nhiều dầu thực vật, có người Việt hại tim hơn người khác
- MiRA
- 06/06/2026
- Không có bình luận
Ăn nhiều omega-6, thành mạch dày thêm 80 µm ở người gen ALOX5. Gen ALOX5 tạo enzyme 5-lipoxygenase biến omega-6 thành leukotriene gây viêm mạch — một số người Việt nhạy hơn với chất béo khẩu phần. Bài viết giải thích cơ chế, bằng chứng và cách cân bằng omega-6/omega-3 từ cá biển trong bữa ăn Việt.
Gen UGT1A1, bilirubin và hội chứng Gilbert: vì sao nhịn ăn làm vàng mắt nhẹ và điều đó nói gì về ‘giải độc’ và tim mạch người Việt
- MiRA
- 06/06/2026
- Không có bình luận
Nhịn ăn 24 giờ, bilirubin tăng 2–3 lần ở người mang biến thể UGT1A1*6. UGT1A1 là enzyme ‘đóng gói’ bilirubin để thải; biến thể chậm gây hội chứng Gilbert lành tính rất phổ biến ở người Đông Á. Bài viết giải thích cơ chế, bằng chứng và cách ăn uống, dùng thuốc hợp lý cho người Việt.
Gen GIPR, hormone GIP và cách cơ thể ‘cất mỡ’: vì sao người Việt mang biến thể này hợp với bữa ăn ít béo, nhiều chất xơ
- MiRA
- 06/05/2026
- Không có bình luận
Chế độ ăn ít béo (khoảng 20% năng lượng), giàu chất xơ liên quan tới đường huyết lúc đói giảm thêm khoảng 2,3% mỗi alen GIPR rs2287019. Gen GIPR điều khiển thụ thể của hormone GIP — tín hiệu sau bữa ăn quyết định cơ thể ‘cất’ bao nhiêu năng lượng thành mỡ. Bài viết giải thích cơ chế và cách điều chỉnh mâm cơm Việt cho phù hợp.
Gen NQO1, rau họ cải và CoQ10: vì sao ‘tấm khiên chống oxy hoá’ của người Việt mạnh yếu khác nhau
- MiRA
- 06/05/2026
- Không có bình luận
Ăn rau họ cải 3 lần/tuần, liên quan giảm 19% ung thư dạ dày. Gen NQO1 tạo enzyme giải độc quinone và tái sinh vitamin E, CoQ10; biến thể C609T (Pro187Ser) khá phổ biến ở Đông Á làm enzyme gần như biến mất. Bài viết giải thích cơ chế và cách điều chỉnh mâm cơm Việt — mang tính giáo dục, không thay tư vấn y khoa.
Gen ELOVL2, omega-3 và bước cuối tạo DHA: vì sao có người Việt ăn cá vẫn thiếu DHA cho não và mắt
- MiRA
- 06/04/2026
- Không có bình luận
Bổ sung 1–2,5 g DHA mỗi ngày, giảm 24% triglyceride ở người hội chứng chuyển hoá Gen ELOVL2 là enzyme “nối dài” giữ bước gần cuối để cơ thể tự tạo DHA từ omega-3 thực vật. Người ăn chay hoặc ít ăn cá biển dễ chịu ảnh hưởng nhất — bài viết giải thích cơ chế, bằng chứng và cách ăn thực tế cho người Việt.
