Mỗi lần ~12 g lactose, hơn 90% người Đông Á không dung nạp lactose. Gen LCT (cùng công tắc điều hoà nằm trong gen MCM6) quyết định bạn còn giữ men lactase khi trưởng thành hay không. Bài viết giải thích cơ chế, bằng chứng và cách ăn sữa thông minh cho người Việt giảm men lactase.
Nutrition and Genes
Gen GNB3 (C825T), muối và cân nặng: vì sao gần một nửa người Đông Á mang biến thể ‘khuếch đại tín hiệu’ dễ giữ muối, tăng cân và khó nhịn đói
Mang biến thể GNB3 825T (≈45% người Đông Á), nguy cơ béo phì liên quan cao gần gấp đôi. Gβ3 là ‘bộ khuếch đại tín hiệu’ trong tế bào; allele T làm tín hiệu mạnh hơn, liên quan giữ muối, đề kháng insulin và cảm giác đói khi ăn kiêng. Cùng tìm hiểu cách điều chỉnh muối, tinh bột và cách ăn no thông minh cho người Việt.
Gen CDKN2B-AS1 (vùng 9p21), rau sống và nguy cơ nhồi máu cơ tim: vì sao đĩa rau thơm của người Việt lại quan trọng với “điểm nóng số 1” của bệnh tim
Uống hơn 2 phần nước ngọt mỗi ngày, nguy cơ nhồi máu cao hơn 44% ở người mang biến thể 9p21. Vùng 9p21 (gen CDKN2B-AS1/ANRIL) là tín hiệu di truyền mạnh nhất với bệnh động mạch vành, tác động lên thành mạch độc lập với cholesterol. Bằng chứng cho thấy ăn nhiều rau quả tươi liên quan phần nguy cơ thấp hơn rõ rệt.
Gen ALDH2, rượu bia và “Asian flush”: vì sao có người Việt uống vài ngụm là đỏ bừng mặt — và vì sao đó là tín hiệu cảnh báo ung thư
Uống 2 ly rượu mỗi ngày liên quan tăng khoảng 3 lần nguy cơ ung thư thực quản ở người mang biến thể ALDH2*2 — nhóm chiếm 30–50% người Đông Á. Bài viết giải thích vì sao gương mặt đỏ bừng khi uống rượu bia không phải chuyện “tửu lượng”, mà là dấu vân tay di truyền của enzyme ALDH2 và mối liên hệ với acetaldehyde sinh ung thư. Mang tính giáo dục, không thay cho tư vấn y khoa.
Gen VDR, vitamin D và “ổ khoá” của xương: vì sao có người Việt phơi nắng, uống vitamin D đủ mà xương vẫn loãng — và điều đó nói gì về miễn dịch
30% phụ nữ Việt thiếu vitamin D; biến thể VDR liên quan xương yếu hơn ~12%. Vitamin D chỉ phát huy tác dụng khi gắn được vào thụ thể VDR — “ổ khoá” quyết định canxi vào xương và tế bào miễn dịch bật lên. Bài viết giải thích các biến thể FokI, BsmI, TaqI, Cdx-2 và cách ăn uống, phơi nắng cho người Việt. Mang tính giáo dục, không thay cho tư vấn y tế cá nhân.
Gen AGTR1, muối và huyết áp: vì sao cùng ăn mặn, có người Việt tăng huyết áp sớm còn người khác thì không
Giữ muối dưới 5 g/ngày; allele C của gen AGTR1 liên quan tăng ~14% nguy cơ tăng huyết áp. Gen AGTR1 mã hoá thụ thể AT1R — “nút bấm” mà hormone angiotensin II dùng để co mạch và giữ muối nước. Bài viết giải thích cơ chế hệ RAAS, biến thể A1166C và kế hoạch giảm muối, tăng kali thực tế cho người Việt.
Gen CYP24A1, vitamin D và “công tắc tắt”: vì sao có người Việt bổ sung vitamin D liều cao mà mức máu vẫn không lên — hoặc dễ tăng canxi
Bổ sung 1000 IU vitamin D, 25(OH)D tăng thấp hơn ~10% ở người CYP24A1. Gen CYP24A1 mã hoá enzyme phá huỷ vitamin D — “công tắc tắt” quyết định bạn giữ được bao nhiêu vitamin D và có dễ tăng canxi máu khi bổ sung liều cao hay không.
Gen TXNIP, cơm trắng và đường: vì sao đường huyết cao có thể tự ‘bật công tắc’ làm mòn tế bào tiết insulin của người Việt
Mỗi bát cơm trắng thêm mỗi ngày liên quan tới nguy cơ tiểu đường type 2 cao hơn khoảng 11%, và người châu Á nhạy hơn. Một phần cơ chế nằm ở TXNIP — gen mà đường huyết cao có thể ‘bật’ lên, làm tăng stress oxy hoá và gây hại cho tế bào beta tiết insulin. Điều thú vị: TXNIP hầu như không phải chuyện ‘biến thể gen tốt hay xấu’, mà là chiếc núm xoay mà bữa ăn của bạn vặn lên hay xuống mỗi ngày.
Gen FADS1 và FADS2, dầu ăn thực vật và cá béo: vì sao người Đông Á tự tạo EPA/DHA khá tốt nhưng vẫn cần cá — và vì sao quá nhiều dầu đậu nành lại gây viêm
Ăn cá biển 2 bữa mỗi tuần, dưới 9% ALA chuyển thành DHA. FADS1 (delta-5) và FADS2 (delta-6) là hai enzyme nút thắt biến chất béo thực vật mạch ngắn thành EPA, DHA và arachidonic acid. Hiểu biến thể của mình giúp người Việt biết nên đổ bao nhiêu dầu, ăn bao nhiêu cá.
Liên hệ
Thứ 2- thứ 7: 8h30 – 18h00
Điện thoại: 0383.05.2024
Địa chỉ: 25 Nguyễn Khắc Nhu, Phường Cô Giang, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh.
Email: info@mckaizer.com
Website: mckaizer.org
Điện thoại: 0383.05.2024
Địa chỉ: 25 Nguyễn Khắc Nhu, Phường Cô Giang, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh.
Email: info@mckaizer.com
Website: mckaizer.org
