Người Việt ăn 9,4 g muối mỗi ngày, vị umami giúp giảm 30% natri. Gen TAS1R1 (cùng TAS1R3) tạo nên thụ thể cảm nhận vị umami — vị nền của nước mắm, mắm tôm, nước dùng phở và bột ngọt. Bài viết giải thích cơ chế thụ thể, các biến thể khiến mỗi người cảm nhận umami mạnh yếu khác nhau, và cách dùng chính vị umami như một công cụ giảm muối trong bữa ăn Việt.
nutrigenomics
Recent Posts
- Gen MMACHC và vitamin B12: vì sao xét nghiệm B12 bình thường mà tế bào vẫn không dùng được — và vì sao methylcobalamin không phải đường tắt
- Gen SLC12A3 (NCC), muối, kali và magiê: vì sao có người Việt ăn nhạt vẫn chuột rút, mệt lả — và vì sao thuốc lợi tiểu thiazide chặn đúng protein này
- Dinh dưỡng cho người béo phì đang điều trị bằng thuốc GLP-1 (semaglutide, liraglutide, tirzepatide) trong tuổi thọ: Bằng chứng thử nghiệm STEP 1 (giảm 14,9% cân nặng), phần khối nạc mất đi khi sụt cân nhanh, đạm 1,0–1,5 g/kg kèm tập kháng lực và bối cảnh Việt Nam
- Gen GPIHBP1 và “chiếc móc” giữ enzyme đốt mỡ trong mạch máu: vì sao có người Việt triglyceride cao ngất ngưởng, dễ viêm tụy cấp sau cuộc bia — và ăn uống khác thế nào
- Dinh dưỡng cho nhiệt miệng tái phát (loét áp-tơ miệng) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT vitamin B12 1.000 µg của Volkov (74% hết loét sau 6 tháng), thiếu sắt–folate–B12, kẽm và bối cảnh Việt Nam
Recent Comments
Gen PSCA: ăn mặn, dưa muối và H. pylori — vì sao cùng một dạ dày lại hai kết cục khác nhau
- MiRA
- 08/17/2026
- Không có bình luận
Trên 10 g muối/ngày liên quan tăng 68% nguy cơ ung thư dạ dày. Gen PSCA — với biến thể rs2294008 mà gần một nửa người Đông Á mang — quyết định lớp niêm mạc dạ dày của bạn tái tạo và tự bảo vệ tốt đến đâu trước muối và vi khuẩn Helicobacter pylori. Bài viết giải thích cơ chế, bằng chứng từ các nghiên cứu Nhật, Hàn, Trung Quốc và Việt Nam, và một kế hoạch giảm mặn rất cụ thể cho bếp Việt.
Gen AS3MT: vì sao hai người uống cùng một nguồn nước giếng lại chịu rủi ro asen khác nhau
- MiRA
- 08/13/2026
- Không có bình luận
400 µg folate mỗi ngày giảm 13,6% asen máu ở người thiếu folate — đó là kết quả của một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng tại Bangladesh. Gen AS3MT tạo ra enzyme methyl hoá asen vô cơ để cơ thể đào thải qua nước tiểu, và enzyme này chạy bằng nhóm methyl lấy từ folate cùng vitamin B12. Bài viết giải thích cơ chế, các biến thể AS3MT đã được đo ngay trên cư dân đồng bằng sông Hồng, và những việc thực tế nên làm nếu gia đình bạn dùng nước giếng khoan.
Gen XDH và acid uric: enzyme tạo ra cơn gout, và những gì trên mâm cơm người Việt tác động lên nó
- MiRA
- 08/13/2026
- Không có bình luận
2 lon nước ngọt/ngày liên quan tăng 85% nguy cơ gout ở nam giới. XDH là enzyme cuối cùng của con đường thoái hoá purine — nó biến hypoxanthine thành xanthine rồi thành acid uric, và cũng chính là đích tác động của allopurinol. Bài viết giải thích cơ chế, các biến thể XDH, và vì sao với đa số người Việt thì khẩu phần bia – nội tạng – nước ngọt quyết định nhiều hơn kiểu gen.
Gen ANGPTL3 và triglyceride: hiểu “công tắc” phân phối mỡ để ăn uống đúng cách
- MiRA
- 08/12/2026
- Không có bình luận
Mang 1 biến thể ANGPTL3 mất chức năng, giảm 41% nguy cơ mạch vành — phát hiện này đã biến một gen gan ít ai biết thành trung tâm của ngành mỡ máu hiện đại. ANGPTL3 là “người gác cổng” quyết định mỡ trong máu được đưa vào cơ để đốt hay vào mô mỡ để dự trữ, và hoạt động của nó chịu ảnh hưởng trực tiếp từ đường fructose, rượu bia và dầu cá. Bài viết giải thích cơ chế, bằng chứng và những điều chỉnh ăn uống thực tế cho người Việt.
Gen SLC39A4 (ZIP4): cánh cửa hấp thu kẽm của ruột, phytate trong gạo và tầm vóc trẻ em Việt
- MiRA
- 08/12/2026
- Không có bình luận
10 mg kẽm mỗi ngày, cao thêm 1,5 cm ở trẻ Việt chậm lớn. Gen SLC39A4 mã hoá ZIP4 — protein duy nhất đưa kẽm từ lòng ruột vào cơ thể, và là chiếc van tự điều chỉnh theo lượng kẽm bạn ăn. Bài viết giải thích cơ chế, vì sao phytate trong gạo và đậu quyết định nhiều hơn kiểu gen, và vì sao hơn một nửa trẻ em Việt Nam thiếu kẽm dù ăn no.
Gen BTD và biotin: enzyme tái chế vitamin, co giật ở trẻ nhỏ và rủi ro khi uống biotin liều cao
- MiRA
- 08/11/2026
- Không có bình luận
Biotin 5–10 mg mỗi ngày, 7,4% mẫu máu cấp cứu nhiễu xét nghiệm tim. Gen BTD tạo ra biotinidase — enzyme tái chế vitamin B7, giúp cơ thể dùng lại biotin thay vì thải bỏ. Bài viết giải thích cơ chế, các biến thể chính, vì sao thiếu biotinidase là bệnh chuyển hoá hiếm nhưng điều trị được bằng chính vitamin, và vì sao viên biotin liều cao bán tràn lan cho tóc lại có thể làm sai lệch xét nghiệm troponin và tuyến giáp.
Gen CFH và thoái hóa điểm vàng: lutein, omega-3 và kẽm trong bữa ăn người Việt
- MiRA
- 08/11/2026
- Không có bình luận
Bổ sung 10 mg lutein mỗi ngày, giảm 26% thoái hóa điểm vàng muộn — đó là kết quả ở nhóm ăn ít lutein nhất trong thử nghiệm AREDS2. Gen CFH điều khiển hệ bổ thể, hệ thống miễn dịch bẩm sinh âm thầm gây viêm ở đáy mắt và tạo ra drusen. Bài viết giải thích biến thể Y402H, vì sao tần suất của nó ở người Đông Á thấp hơn hẳn người châu Âu, và những thực phẩm Việt nào thực sự đưa lutein, zeaxanthin, kẽm và DHA đến võng mạc.
Gen OGG1: một nửa người Việt mang biến thể sửa chữa DNA oxy hoá chậm hơn — rau xanh và khói thuốc quan trọng đến mức nào?
- MiRA
- 08/10/2026
- Không có bình luận
Tăng 50% lượng rau, liên quan giảm 54% ung thư phổi ở người Cys326Cys. Gen OGG1 tạo ra enzyme dọn dẹp 8-oxoguanine — tổn thương oxy hoá phổ biến nhất của DNA. Biến thể Ser326Cys làm enzyme này chậm đi 2–6 lần, và tần suất của nó ở người Kinh Việt Nam thuộc nhóm cao nhất thế giới: 50%, so với 20% ở người châu Âu.
