EAT-Lancet ≥23 điểm, liên quan giảm 25% tử vong ở người Thuỵ Điển. Chế độ ăn tham chiếu của Uỷ ban EAT-Lancet 2019 lấy thực vật làm nền, ít thịt đỏ, gắn sức khoẻ con người với giới hạn sinh thái. Tổng hợp bằng chứng đoàn hệ (Stubbendorff 2022, Bui 2024) và cách áp dụng cho mâm cơm Việt. Bài viết giáo dục, không phải lời khuyên y tế.
dinh dưỡng
Recent Posts
- Dinh dưỡng cho phòng ngừa ung thư da (ung thư da không hắc tố và melanoma) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT ONTRAC (nicotinamide 1.000 mg/ngày giảm 23% ung thư da mới), thất bại của beta-carotene trong thử nghiệm Nambour, tác hại của selen liều cao và bối cảnh Việt Nam
- Gen SLC5A2 (SGLT2), cơm trắng và “cánh cửa thu hồi đường” ở thận: vì sao có người tiểu ra đường mà đường huyết vẫn bình thường — và điều đó nói gì về thuốc gliflozin
- Dinh dưỡng cho suy tĩnh mạch mạn tính chi dưới (suy giãn tĩnh mạch chân) trong tuổi thọ: Bằng chứng meta-analysis flavonoid cam quýt bổ trợ băng ép (tăng ~32% cơ hội lành loét), tổng quan Cochrane về hạt dẻ ngựa, giảm cân – chất xơ và bối cảnh Việt Nam
- Dinh dưỡng cho tiểu không kiểm soát (són tiểu) ở phụ nữ trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT PRIDE (NEJM 2009 — giảm 8% cân nặng, giảm 47% số lần són tiểu), caffeine – dịch uống và bối cảnh Việt Nam
- Gen FLG (filaggrin), viêm da cơ địa và dị ứng thực phẩm: vì sao hàng rào da quyết định trẻ Việt dị ứng tôm, trứng hay đậu phộng
Recent Comments
Gen ALOX5, dầu ăn omega-6 và viêm mạch máu: vì sao cùng ăn nhiều dầu thực vật, có người Việt hại tim hơn người khác
- MiRA
- 06/06/2026
- Không có bình luận
Ăn nhiều omega-6, thành mạch dày thêm 80 µm ở người gen ALOX5. Gen ALOX5 tạo enzyme 5-lipoxygenase biến omega-6 thành leukotriene gây viêm mạch — một số người Việt nhạy hơn với chất béo khẩu phần. Bài viết giải thích cơ chế, bằng chứng và cách cân bằng omega-6/omega-3 từ cá biển trong bữa ăn Việt.
Gen UGT1A1, bilirubin và hội chứng Gilbert: vì sao nhịn ăn làm vàng mắt nhẹ và điều đó nói gì về ‘giải độc’ và tim mạch người Việt
- MiRA
- 06/06/2026
- Không có bình luận
Nhịn ăn 24 giờ, bilirubin tăng 2–3 lần ở người mang biến thể UGT1A1*6. UGT1A1 là enzyme ‘đóng gói’ bilirubin để thải; biến thể chậm gây hội chứng Gilbert lành tính rất phổ biến ở người Đông Á. Bài viết giải thích cơ chế, bằng chứng và cách ăn uống, dùng thuốc hợp lý cho người Việt.
Asen (arsenic) vô cơ trong gạo và tuổi thọ: Bằng chứng ung thư, tim mạch và cách nấu giảm phơi nhiễm ở người Việt
- MiRA
- 06/05/2026
- Không có bình luận
Nấu gạo với 6 phần nước, giảm tới 40% asen vô cơ trong hạt. Cây lúa tích luỹ asen vô cơ — chất gây ung thư nhóm 1 của IARC — mạnh hơn các ngũ cốc khác do trồng ngập nước. Bài viết tổng hợp bằng chứng về ung thư, tim mạch, tiểu đường, và những cách vo, nấu, đa dạng tinh bột giúp giảm phơi nhiễm trong bữa cơm Việt.
Tải acid của khẩu phần (PRAL/NEAP) trong tuổi thọ: Bằng chứng tiểu đường type 2, tử vong và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/05/2026
- Không có bình luận
Mỗi 10 mEq/ngày tăng thêm tải acid khẩu phần liên quan tới nguy cơ tử vong chung cao hơn ~3%. Bài viết giải thích tải acid khẩu phần (PRAL/NEAP), bằng chứng dịch tễ về tiểu đường type 2 và tử vong, giả thuyết nhiễm toan chuyển hoá nhẹ mạn tính, cùng cách áp dụng trong bữa ăn Việt Nam.
Gen GIPR, hormone GIP và cách cơ thể ‘cất mỡ’: vì sao người Việt mang biến thể này hợp với bữa ăn ít béo, nhiều chất xơ
- MiRA
- 06/05/2026
- Không có bình luận
Chế độ ăn ít béo (khoảng 20% năng lượng), giàu chất xơ liên quan tới đường huyết lúc đói giảm thêm khoảng 2,3% mỗi alen GIPR rs2287019. Gen GIPR điều khiển thụ thể của hormone GIP — tín hiệu sau bữa ăn quyết định cơ thể ‘cất’ bao nhiêu năng lượng thành mỡ. Bài viết giải thích cơ chế và cách điều chỉnh mâm cơm Việt cho phù hợp.
Gen NQO1, rau họ cải và CoQ10: vì sao ‘tấm khiên chống oxy hoá’ của người Việt mạnh yếu khác nhau
- MiRA
- 06/05/2026
- Không có bình luận
Ăn rau họ cải 3 lần/tuần, liên quan giảm 19% ung thư dạ dày. Gen NQO1 tạo enzyme giải độc quinone và tái sinh vitamin E, CoQ10; biến thể C609T (Pro187Ser) khá phổ biến ở Đông Á làm enzyme gần như biến mất. Bài viết giải thích cơ chế và cách điều chỉnh mâm cơm Việt — mang tính giáo dục, không thay tư vấn y khoa.
Rong biển (tảo biển: nori, wakame, kombu) trong tuổi thọ: Bằng chứng tim mạch, fucoxanthin, iod và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/05/2026
- Không có bình luận
Ăn 15 g rong biển mỗi ngày, giảm 37% đột quỵ ở nam giới Nhật. Hai nghiên cứu thuần tập lớn của Nhật (JACC, CIRCS) cho thấy người ăn rong biển thường xuyên có nguy cơ đột quỵ và tử vong tim mạch thấp hơn. Tổng hợp bằng chứng về chất xơ nhớt, fucoxanthin, cùng cảnh báo iod và arsenic, và cách dùng rong nho, nori hợp lý cho người Việt.
Muối iod và bướu cổ trong tuổi thọ: Bằng chứng rối loạn do thiếu iod, iod hoá muối toàn dân và bài học Việt Nam
- MiRA
- 06/04/2026
- Không có bình luận
Muối iod toàn dân, bướu cổ trẻ Việt Nam giảm từ 22% còn 3,6%. Tổng hợp bằng chứng về vai trò của iod với tuyến giáp, phổ rối loạn do thiếu iod (IDD), tổn thương nhận thức thai kỳ và chiến lược iod hoá muối toàn dân. Bài viết giáo dục, không thay tư vấn y tế.
