Nấu gạo với 6 phần nước, giảm tới 40% asen vô cơ trong hạt. Cây lúa tích luỹ asen vô cơ — chất gây ung thư nhóm 1 của IARC — mạnh hơn các ngũ cốc khác do trồng ngập nước. Bài viết tổng hợp bằng chứng về ung thư, tim mạch, tiểu đường, và những cách vo, nấu, đa dạng tinh bột giúp giảm phơi nhiễm trong bữa cơm Việt.
Longevity and Nutrition
Tải acid của khẩu phần (PRAL/NEAP) trong tuổi thọ: Bằng chứng tiểu đường type 2, tử vong và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/05/2026
- Không có bình luận
Mỗi 10 mEq/ngày tăng thêm tải acid khẩu phần liên quan tới nguy cơ tử vong chung cao hơn ~3%. Bài viết giải thích tải acid khẩu phần (PRAL/NEAP), bằng chứng dịch tễ về tiểu đường type 2 và tử vong, giả thuyết nhiễm toan chuyển hoá nhẹ mạn tính, cùng cách áp dụng trong bữa ăn Việt Nam.
Rong biển (tảo biển: nori, wakame, kombu) trong tuổi thọ: Bằng chứng tim mạch, fucoxanthin, iod và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/05/2026
- Không có bình luận
Ăn 15 g rong biển mỗi ngày, giảm 37% đột quỵ ở nam giới Nhật. Hai nghiên cứu thuần tập lớn của Nhật (JACC, CIRCS) cho thấy người ăn rong biển thường xuyên có nguy cơ đột quỵ và tử vong tim mạch thấp hơn. Tổng hợp bằng chứng về chất xơ nhớt, fucoxanthin, cùng cảnh báo iod và arsenic, và cách dùng rong nho, nori hợp lý cho người Việt.
Thực phẩm siêu chế biến (UPF / phân loại NOVA) trong tuổi thọ: Bằng chứng tử vong, tim mạch, tiểu đường và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/04/2026
- Không có bình luận
Mỗi 10% khẩu phần siêu chế biến, liên quan tăng 12% bệnh tim mạch (cohort NutriNet-Santé). Bài viết tổng hợp bằng chứng về thực phẩm siêu chế biến theo phân loại NOVA: tử vong, tim mạch, tiểu đường type 2, béo phì, cơ chế, tranh luận và bối cảnh Việt Nam.
Muối iod và bướu cổ trong tuổi thọ: Bằng chứng rối loạn do thiếu iod, iod hoá muối toàn dân và bài học Việt Nam
- MiRA
- 06/04/2026
- Không có bình luận
Muối iod toàn dân, bướu cổ trẻ Việt Nam giảm từ 22% còn 3,6%. Tổng hợp bằng chứng về vai trò của iod với tuyến giáp, phổ rối loạn do thiếu iod (IDD), tổn thương nhận thức thai kỳ và chiến lược iod hoá muối toàn dân. Bài viết giáo dục, không thay tư vấn y tế.
Ăn trong chánh niệm (mindful eating) và tâm lý ăn uống tuổi trung niên: Bằng chứng RCT về ăn theo cảm xúc, ăn vô độ, đường huyết và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/04/2026
- Không có bình luận
Ăn chánh niệm 7 tuần giúp giảm ăn theo cảm xúc và duy trì tới 12 tháng trong các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng ở người thừa cân. Bài viết tổng hợp bằng chứng RCT về ăn theo cảm xúc, ăn vô độ, đường huyết lúc đói, cùng giới hạn của phương pháp và cách áp dụng trong bữa cơm Việt. Nội dung mang tính giáo dục, không thay cho tư vấn y khoa cá nhân.
Chỉ số đường huyết (GI) và tải đường huyết (GL) trong tuổi thọ: Bằng chứng tiểu đường type 2, tim mạch và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 06/03/2026
- Không có bình luận
Mỗi 5 đơn vị GI cao hơn, nguy cơ tiểu đường tăng 8%. Chỉ số đường huyết (GI) đo tốc độ làm tăng đường máu, còn tải đường huyết (GL) tính cả lượng ăn thực tế. Bài viết tổng hợp bằng chứng từ Greenwood 2013, PURE (NEJM 2021) và Livesey 2019, kèm bối cảnh ăn cơm của người Việt — góc nhìn giáo dục, không phải tư vấn điều trị.
Sắt (iron) trong tuổi thọ: Thiếu và thừa ở người cao tuổi — bằng chứng thiếu máu, hemochromatosis, sắt heme và tiểu đường
- MiRA
- 06/03/2026
- Không có bình luận
Thêm 1 mg sắt heme mỗi ngày, liên quan tăng 16% nguy cơ tiểu đường type 2 trong phân tích gộp các nghiên cứu thuần tập. Sắt là vi chất “hai lưỡi”: thiếu thì gây thiếu máu và mệt mỏi, thừa thì tích lũy âm thầm và tổn thương gan, tim, tụy. Bài viết tổng hợp bằng chứng về thiếu sắt, hemochromatosis di truyền và cân bằng sắt ở người cao tuổi trong bối cảnh Việt Nam.
Phosphate trong thực phẩm chế biến và tuổi thọ: Phụ gia phosphate vô cơ, FGF23 và vôi hoá mạch máu
- MiRA
- 06/03/2026
- Không có bình luận
Phosphate máu trên 5,5 mg/dL, tử vong cao hơn 20% ở người lọc thận. Phosphate vô cơ trong thực phẩm chế biến được hấp thu gần như hoàn toàn, âm thầm đẩy gánh nặng phosphate lên cao; hormone FGF23 tăng sớm và là chỉ điểm tử vong. Bài tổng hợp bằng chứng về phụ gia phosphate, vôi hoá mạch máu và cách đọc nhãn.
