Uống sắt khi ferritin thấp giảm ~3,8 điểm IRLS ở người chân không yên. Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho hội chứng chân không yên: tổng quan Cochrane 2019 về bổ sung sắt, ngưỡng ferritin 75 µg/L trong hướng dẫn IRLSSG 2018, hướng dẫn AASM 2025 đưa sắt lên tuyến đầu, cách tăng hấp thu sắt từ bữa ăn Việt và những vi chất bị nói quá. Nội dung mang tính giáo dục dinh dưỡng, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.
Longevity and Nutrition
Dinh dưỡng cho người không dung nạp lactose (thiếu men lactase) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT mù đôi NEJM 1995 (240 ml sữa mỗi bữa không gây triệu chứng khác biệt), đồng thuận NIH 2010 về ngưỡng 12 g lactose, sữa chua men sống và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/10/2026
- Không có bình luận
Uống 240 ml sữa mỗi bữa, triệu chứng tương đương sữa không lactose ở người thiếu men lactase — đó là kết quả thử nghiệm mù đôi NEJM 1995 trên chính nhóm tự nhận không dung nạp nặng. Đồng thuận NIH 2010 xác lập ngưỡng khoảng 12 g lactose mỗi lần dung nạp được với đa số, và cảnh báo rằng kiêng sữa vĩnh viễn kéo theo thiếu canxi, vitamin D và nguy cơ xương dài hạn. Bài viết tổng hợp liều lượng, sữa chua men sống, sữa tách lactose và nguồn canxi trong bữa ăn Việt.
Dinh dưỡng cho bệnh Celiac (không dung nạp gluten tự miễn) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT ngưỡng an toàn 10 mg gluten/ngày (Catassi 2007), hồi phục niêm mạc 66% sau 5 năm, hướng dẫn ACG 2023 và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/10/2026
- Không có bình luận
Chế độ không gluten, 66% người bệnh Celiac lành niêm mạc sau 5 năm. Bệnh Celiac là bệnh tự miễn mà can thiệp dinh dưỡng chính là điều trị nền: thử nghiệm mù đôi của Catassi (2007) cho thấy 50 mg gluten mỗi ngày đã gây tổn thương niêm mạc ruột non trong 90 ngày, còn 10 mg thì không. Bài viết tổng hợp bằng chứng RCT, hướng dẫn ACG 2023, các nguồn gluten ẩn, cách lấp thiếu hụt vi chất, và những cái bẫy rất Việt Nam như mì căn trong món chay hay nước tương ủ từ lúa mì.
Dinh dưỡng cho phòng ngừa ung thư thực quản trong tuổi thọ: Bằng chứng nghiên cứu Golestan (trà trên 60°C tăng ~90% nguy cơ), rượu bia và gen ALDH2, thử nghiệm Linxian và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/09/2026
- Không có bình luận
Uống trà trên 60°C hằng ngày liên quan tăng ~90% nguy cơ ung thư thực quản. Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho một trong những ung thư có tiên lượng xấu nhất: rượu bia và gen ALDH2 ở người châu Á, nhiệt độ đồ ăn thức uống, rau quả và vi chất, béo phì – trào ngược, cùng bài học từ thử nghiệm can thiệp Linxian kéo dài 25 năm. Nội dung mang tính giáo dục dinh dưỡng, không thay cho tầm soát và điều trị y khoa.
Dinh dưỡng cho bệnh trĩ trong tuổi thọ: Bằng chứng meta-analysis về chất xơ (giảm khoảng một nửa nguy cơ triệu chứng dai dẳng và chảy máu), hướng dẫn ASCRS 2018, flavonoid và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/09/2026
- Không có bình luận
Chất xơ bổ sung giảm ~50% triệu chứng dai dẳng ở người bệnh trĩ. Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho bệnh trĩ: meta-analysis 7 thử nghiệm ngẫu nhiên về chất xơ, hướng dẫn lâm sàng ASCRS 2018, tổng quan Cochrane về flavonoid, và những gì nghiên cứu KHÔNG ủng hộ (như việc kiêng ớt). Kèm cách áp dụng trong khẩu phần gạo–rau của người Việt.
Dinh dưỡng cho phòng ngừa ung thư gan (HCC) trong tuổi thọ: Bằng chứng meta-analysis cà phê (giảm 35% nguy cơ), can thiệp aflatoxin ở Khải Đông, liều–đáp ứng của rượu bia và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/09/2026
- Không có bình luận
Uống 2 tách cà phê mỗi ngày, giảm 35% nguy cơ ung thư gan — đó là ước tính từ meta-analysis liều–đáp ứng trên hơn 2,25 triệu người (BMJ Open 2017). Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho phòng ngừa ung thư biểu mô tế bào gan: giảm phơi nhiễm aflatoxin trong lạc–ngô–gạo mốc, kiểm soát rượu bia, giảm mỡ nội tạng, cùng nhóm thực phẩm gắn với nguy cơ thấp hơn. Đây là nội dung giáo dục dinh dưỡng, không thay thế tầm soát và điều trị y khoa.
Dinh dưỡng cho đái tháo đường type 1 trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT DAFNE (giảm ~1% HbA1c), đếm carbohydrate, ảnh hưởng muộn của chất béo–đạm và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/04/2026
- Không có bình luận
Đếm carbohydrate theo DAFNE giảm ~1% HbA1c ở người đái tháo đường type 1. Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho đái tháo đường type 1: thử nghiệm ngẫu nhiên DAFNE về giáo dục đếm carbohydrate, meta-analysis của Bell và cộng sự, ảnh hưởng muộn của chất béo và đạm lên đường huyết sau ăn, cùng cách áp dụng vào bữa cơm, phở, bún của người Việt. Nội dung mang tính giáo dục dinh dưỡng, không thay cho phác đồ insulin và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa.
Dinh dưỡng cho người bệnh lọc máu (thận nhân tạo và lọc màng bụng) trong tuổi thọ: Bằng chứng hướng dẫn KDOQI 2020 (đạm 1,0–1,2 g/kg), RCT phụ gia phosphate (JAMA 2009), thử nghiệm âm tính FineS về IDPN và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/03/2026
- Không có bình luận
Đạm 1,0–1,2 g/kg mỗi ngày ở người bệnh lọc máu, gấp đôi mức trước lọc máu. Khi một người bệnh thận mạn bước vào lọc máu chu kỳ, khuyến nghị dinh dưỡng về đạm đảo chiều hoàn toàn so với giai đoạn trước đó — và việc tiếp tục “kiêng đạm” theo lời dặn cũ là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của suy mòn đạm–năng lượng. Bài viết tổng hợp bằng chứng từ hướng dẫn KDOQI 2020, RCT về phụ gia phosphate, thử nghiệm âm tính FineS và dữ liệu DIET-HD, đặt trong bối cảnh Việt Nam.
Dinh dưỡng cho bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) trong tuổi thọ: Bằng chứng trà ức chế 41–95% hấp thu sắt (NEJM 1979), RCT bổ sung kẽm cải thiện mật độ xương (Fung 2013), hướng dẫn TIF 2021 và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/03/2026
- Không có bình luận
Uống trà trong bữa ăn giảm 41–95% hấp thu sắt ở người bệnh thalassemia. Việt Nam có khoảng 13,8% dân số mang gen tan máu bẩm sinh, và bài toán dinh dưỡng ở đây gần như đảo ngược so với thiếu máu thiếu sắt thông thường: cơ thể hấp thu sắt quá mức nhưng không có cách thải ra. Bài viết tổng hợp hướng dẫn TIF 2021, RCT bổ sung kẽm của Fung 2013 và tỉ lệ thiếu vi chất gần 50% — cùng những điểm giao thoa rất Việt Nam như nước mắm tăng cường sắt, văn hoá trà và tiết canh.
