Nhịn ăn quá 8 giờ liên quan 20% tử vong ở trẻ thiếu MCAD. Gen ACADM mã hoá enzyme đốt axit béo chuỗi trung bình — khi enzyme này yếu, cơ thể vẫn khoẻ lúc ăn đều nhưng mất khả năng chuyển sang đốt mỡ khi sốt, nôn hay nhịn ăn kéo dài. Bài viết giải thích cơ chế, phổ biến thể ở người Đông Á, và vì sao dầu MCT lại là loại chất béo cần tránh trong chính rối loạn được quảng cáo là “đốt mỡ nhanh”.
Archive for MiRA
Recent Posts
- Gen MMACHC và vitamin B12: vì sao xét nghiệm B12 bình thường mà tế bào vẫn không dùng được — và vì sao methylcobalamin không phải đường tắt
- Gen SLC12A3 (NCC), muối, kali và magiê: vì sao có người Việt ăn nhạt vẫn chuột rút, mệt lả — và vì sao thuốc lợi tiểu thiazide chặn đúng protein này
- Dinh dưỡng cho người béo phì đang điều trị bằng thuốc GLP-1 (semaglutide, liraglutide, tirzepatide) trong tuổi thọ: Bằng chứng thử nghiệm STEP 1 (giảm 14,9% cân nặng), phần khối nạc mất đi khi sụt cân nhanh, đạm 1,0–1,5 g/kg kèm tập kháng lực và bối cảnh Việt Nam
- Gen GPIHBP1 và “chiếc móc” giữ enzyme đốt mỡ trong mạch máu: vì sao có người Việt triglyceride cao ngất ngưởng, dễ viêm tụy cấp sau cuộc bia — và ăn uống khác thế nào
- Dinh dưỡng cho nhiệt miệng tái phát (loét áp-tơ miệng) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT vitamin B12 1.000 µg của Volkov (74% hết loét sau 6 tháng), thiếu sắt–folate–B12, kẽm và bối cảnh Việt Nam
Recent Comments
How Old Fat Cells Trigger Chronic Inflammation and What You Can Do About It
- MiRA
- 08/26/2026
- Không có bình luận
Discover how senescent fat cells release ANGPTL8 to trigger chronic inflammation and learn evidence-based strategies to reduce your metabolic disease risk.
Gen HNF4A và MODY1: trẻ sinh nặng cân, hạ đường huyết sơ sinh, rồi tiểu đường tuổi 20 — hiểu cơ chế và ăn cơm thế nào
- MiRA
- 08/26/2026
- Không có bình luận
Biến thể HNF4A: sơ sinh nặng thêm 790 g, 56% bị thai to. HNF4A là công tắc phiên mã bật các gen tiết insulin trong tuỵ và các gen lipid trong gan; khi một bản sao mất chức năng, hậu quả là một chân dung rất riêng — trẻ sinh nặng cân, hạ đường huyết sơ sinh do cường insulin, rồi tiểu đường khởi phát sớm ở người không béo (MODY1). Bài viết giải thích cơ chế hai promoter, tổng hợp bằng chứng, và chỉ ra điều chỉnh bữa cơm Việt cùng lý do chẩn đoán đúng có thể giúp ngưng insulin không cần thiết.
Gen GATM và creatine: người ăn chay Việt thiếu ở đâu, bù thế nào cho cơ và não
- MiRA
- 08/26/2026
- Không có bình luận
Dùng 5 g creatine/ngày, bù dự trữ cơ thấp 10% ở người ăn chay. Gen GATM mã hoá AGAT — enzyme giới hạn tốc độ của quá trình tự tổng hợp creatine, nguồn cung một nửa nhu cầu mỗi ngày; nửa còn lại chỉ có trong thịt, cá và hải sản. Bài viết giải thích cơ chế, các biến thể GATM, vì sao trứng sữa và thịt chay không chứa creatine, và tại sao creatinine trong khám sức khoẻ định kỳ không chỉ phản ánh chức năng thận.
Gen CPS1, glycine và nồi nước dùng xương: chu trình urê liên quan tim mạch người Việt thế nào
- MiRA
- 08/26/2026
- Không có bình luận
Glycine máu cao hơn, liên quan giảm 11% nhồi máu ở 4.109 bệnh nhân. CPS1 là gen của chu trình urê, nhưng lại là yếu tố di truyền mạnh nhất quyết định glycine trong máu — và biến thể chính rs7422339 có ở khoảng 17% alen của người Kinh Việt Nam. Bài viết giải thích cơ chế, tổng hợp bằng chứng tim mạch, và nối vào nồi nước dùng xương của bếp Việt.
Dinh dưỡng cho phòng ngừa ung thư bàng quang trong tuổi thọ: Bằng chứng uống nhiều nước (NEJM 1999 — giảm 49% nguy cơ ở nam giới), asen trong nước ngầm (IARC nhóm 1), rau họ cải và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/26/2026
- Không có bình luận
Uống nhiều nước liên quan giảm 49% nguy cơ ung thư bàng quang. Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho phòng ngừa ung thư bàng quang: nghiên cứu HPFS trên 47.909 nam giới (NEJM 1999), asen vô cơ trong nước ngầm được IARC xếp nhóm 1, rau họ cải, thịt chế biến và những nghi vấn đã ngã ngũ về cà phê, chất tạo ngọt. Kèm bối cảnh Việt Nam: nước giếng khoan nhiễm asen ở đồng bằng sông Hồng, khí hậu nóng và thói quen nhịn tiểu.
Dinh dưỡng cho phòng ngừa ung thư khoang miệng (miệng, lưỡi, môi) trong tuổi thọ: Bằng chứng IARC xếp ăn trầu vào nhóm 1, meta-analysis nguy cơ cao gấp 3–7 lần, rượu bia gấp ~5 lần khi uống nhiều và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/24/2026
- Không có bình luận
Ăn trầu liên quan tăng khoảng 3–7 lần nguy cơ ung thư khoang miệng. Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho một loại ung thư mà phần lớn nguyên nhân đến từ những thứ người ta đưa vào miệng: quả cau, rượu bia, thuốc lá và một khẩu phần thiếu rau quả. Kèm theo là phần bằng chứng về tổn thương tiền ung thư, giới hạn của các thử nghiệm bổ sung vitamin và bối cảnh thói quen ăn trầu ở Việt Nam.
Dinh dưỡng cho phòng ngừa ung thư vòm mũi họng (NPC) trong tuổi thọ: Bằng chứng IARC xếp cá muối kiểu Trung Hoa vào nhóm 1, meta-analysis 14.378 ca (tăng 67% nguy cơ), rau quả tươi giảm ~40% và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/24/2026
- Không có bình luận
Thực phẩm ướp muối liên quan tới tăng 67% nguy cơ ung thư vòm mũi họng. Đây là một trong rất ít bệnh ung thư mà IARC đã xếp một loại thực phẩm cụ thể — cá muối kiểu Trung Hoa — vào nhóm 1 (đủ bằng chứng gây ung thư ở người), trong khi rau và trái cây tươi liên quan tới giảm khoảng 37–40% nguy cơ. Bài viết tổng hợp bằng chứng dịch tễ, cơ chế N-nitroso, cửa sổ phơi nhiễm thời thơ ấu và cách áp dụng cho bữa ăn Việt Nam.
Gen IGF1: đạm, sữa và nghịch lý “lớn nhanh — sống lâu” ở người Việt
- MiRA
- 08/24/2026
- Không có bình luận
Đạm động vật trên 20% calo tuổi 50-65, liên quan tăng 75% tử vong — nhưng liên hệ này biến mất khi đạm đến từ thực vật. Gen IGF1 điều khiển tín hiệu tăng trưởng trung tâm của cơ thể, và điều đặc biệt là tín hiệu ấy tốt hay xấu hoàn toàn phụ thuộc vào tuổi bạn: cao là cần thiết cho trẻ đang lớn, vừa phải là lý tưởng ở tuổi trung niên, đủ là thiết yếu để người già giữ cơ. Bài viết giải thích cơ chế GH–IGF-1–mTOR, dữ liệu biến thể rs35767 ở người Kinh Việt Nam, và kế hoạch đạm cụ thể theo từng nhóm tuổi.
