Đa vitamin B–C–E giảm 29% nguy cơ tiến triển AIDS ở người nhiễm HIV (RCT Fawzi, NEJM 2004, 1.078 người). Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho người nhiễm HIV: nhu cầu năng lượng theo WHO (+10% khi không triệu chứng, +20–30% khi có triệu chứng), vì sao đa vi chất liều cao lại thất bại trong thử nghiệm JAMA 2012, kẽm và selen, và các tương tác thuốc–thức ăn dễ bị bỏ sót (canxi/sắt với dolutegravir, rilpivirine cần bữa ăn thật, cỏ St John). Kèm bối cảnh Việt Nam: đồng nhiễm lao và viêm gan, khẩu phần nhiều cơm ít đạm, thuốc nam. Nội dung giáo dục dinh dưỡng, không thay thế thuốc ARV hay chỉ định của bác sĩ.
Archive for MiRA
Recent Posts
- Gen MMACHC và vitamin B12: vì sao xét nghiệm B12 bình thường mà tế bào vẫn không dùng được — và vì sao methylcobalamin không phải đường tắt
- Gen SLC12A3 (NCC), muối, kali và magiê: vì sao có người Việt ăn nhạt vẫn chuột rút, mệt lả — và vì sao thuốc lợi tiểu thiazide chặn đúng protein này
- Dinh dưỡng cho người béo phì đang điều trị bằng thuốc GLP-1 (semaglutide, liraglutide, tirzepatide) trong tuổi thọ: Bằng chứng thử nghiệm STEP 1 (giảm 14,9% cân nặng), phần khối nạc mất đi khi sụt cân nhanh, đạm 1,0–1,5 g/kg kèm tập kháng lực và bối cảnh Việt Nam
- Gen GPIHBP1 và “chiếc móc” giữ enzyme đốt mỡ trong mạch máu: vì sao có người Việt triglyceride cao ngất ngưởng, dễ viêm tụy cấp sau cuộc bia — và ăn uống khác thế nào
- Dinh dưỡng cho nhiệt miệng tái phát (loét áp-tơ miệng) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT vitamin B12 1.000 µg của Volkov (74% hết loét sau 6 tháng), thiếu sắt–folate–B12, kẽm và bối cảnh Việt Nam
Recent Comments
Dinh dưỡng trước thụ thai và phòng ngừa khuyết tật ống thần kinh (nứt đốt sống, thai vô sọ) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT MRC 1991 (axit folic giảm 72% nguy cơ), thử nghiệm Hungary của Czeizel, can thiệp cộng đồng tại Trung Quốc và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/21/2026
- Không có bình luận
Axit folic trước thụ thai giảm 72% nguy cơ khuyết tật ống thần kinh — kết quả thử nghiệm ngẫu nhiên MRC (Lancet 1991), một trong những bằng chứng dinh dưỡng vững nhất của y học hiện đại. Bài viết tổng hợp bằng chứng RCT và hướng dẫn lâm sàng về khẩu phần và vi chất giai đoạn tiền thụ thai: vì sao ống thần kinh đã đóng xong trước khi phần lớn phụ nữ biết mình có thai, vai trò của folate từ rau lá xanh, vitamin B12, cân nặng và đường huyết trước khi mang thai, cùng bối cảnh gạo – bột mì và chương trình tăng cường vi chất tại Việt Nam. Đây là nội dung giáo dục dinh dưỡng, không thay cho tư vấn tiền sản của bác sĩ.
Dinh dưỡng sau phẫu thuật giảm cân – chuyển hoá (thu nhỏ dạ dày, nối tắt dạ dày ruột) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT vi chất tối ưu hoá (Dogan 2014 — giảm 88% thiếu sắt), hướng dẫn ASMBS 2016, đạm tối thiểu 60 g/ngày và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/21/2026
- Không có bình luận
Vi chất chuyên biệt giảm 88% thiếu sắt ở người sau mổ giảm cân. Thử nghiệm ngẫu nhiên mù ba của Dogan 2014 cho thấy vitamin tổng hợp liều thường không bù được một đường tiêu hoá đã bị thay đổi cấu trúc: ferritin và B12 giảm dần, trong khi chế phẩm chuyên biệt giữ ferritin ổn định và làm tăng B12. Bài viết tổng hợp bằng chứng về đạm giữ khối cơ, bốn vi chất rủi ro cao (sắt, B12, canxi–vitamin D, thiamine), hội chứng dumping và những điều chỉnh thực tế cho bữa ăn Việt: nền ăn gạo chà trắng, không dung nạp lactose, trà đá và bia.
Gen AGER (RAGE), thịt nướng và đồ chiên: hướng dẫn thực tế cho người Việt mang biến thể Gly82Ser
- MiRA
- 08/21/2026
- Không có bình luận
Ăn dưới 10.000 kU AGE mỗi ngày, kháng insulin giảm 39% trong thử nghiệm ngẫu nhiên một năm. Gen AGER mã hoá thụ thể RAGE — “ăng-ten” đọc tín hiệu từ các phân tử sinh ra khi thực phẩm được nướng, chiên hay rang; biến thể Gly82Ser làm ăng-ten này nhạy hơn và có tần suất 21,2% ở người Kinh Việt Nam, gấp bốn lần người châu Âu. Bài viết phân tích cơ chế, đối chiếu cả bằng chứng ủng hộ và bằng chứng đi ngược lại, rồi rút ra một đòn bẩy thực tế: kỹ thuật chế biến quan trọng hơn danh sách thực phẩm.
Dinh dưỡng cho thiếu vitamin A và khô mắt ở trẻ em (xerophthalmia) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT Aceh của Sommer (giảm 34% tử vong trẻ nhỏ), tổng quan Cochrane 2022 trên 1,2 triệu trẻ, RCT gạo gấc tại Việt Nam và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/21/2026
- Không có bình luận
Vitamin A định kỳ giảm 12% tử vong ở trẻ nguy cơ khô mắt. Thiếu vitamin A vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây mù có thể phòng ngừa ở trẻ em trên thế giới, và điều đáng chú ý là bằng chứng mạnh nhất lại không nằm ở đôi mắt mà ở tỷ lệ sống. Bài viết tổng hợp thử nghiệm Aceh, tổng quan Cochrane 2022, thử nghiệm âm tính DEVTA, RCT gạo gấc trên trẻ em Việt Nam, cùng những sai lầm thường gặp khi cho rằng ăn nhiều rau củ màu cam là đã đủ. Đây là nội dung giáo dục dinh dưỡng, không thay cho thăm khám và điều trị y khoa.
Gen ABCC8 (SUR1): công tắc tiết insulin, cơm trắng và thuốc sulfonylurea ở người Việt
- MiRA
- 08/21/2026
- Không có bình luận
Thêm 1 bát cơm trắng mỗi ngày, liên quan tăng 11% nguy cơ tiểu đường ở người châu Á. Gen ABCC8 mã hoá SUR1 — tiểu đơn vị điều hoà của kênh K-ATP, chính là ‘công tắc’ quyết định tế bào beta có nhả insulin hay không, và cũng là đích tác dụng của nhóm thuốc sulfonylurea dùng rất phổ biến ở Việt Nam. Bài viết giải thích cơ chế, các biến thể chính, cách khẩu phần cơm–bún–cháo tương tác với công tắc này, và khi nào xét nghiệm gen ABCC8 thật sự có giá trị lâm sàng.
Dinh dưỡng cho nôn nghén thai kỳ (ốm nghén và hyperemesis gravidarum) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT gừng 1 g/ngày (88% thai phụ giảm buồn nôn), vitamin B6, thiamine và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/19/2026
- Không có bình luận
Gừng 1 g mỗi ngày giúp 88% thai phụ nôn nghén giảm buồn nôn — kết quả của một thử nghiệm ngẫu nhiên mù đôi so với 29% ở nhóm giả dược. Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho nôn nghén thai kỳ: vitamin B6, gừng, chiến lược chia nhỏ bữa ăn, bù dịch – điện giải, và vì sao thiamine là vi chất quan trọng nhất trong nôn nghén nặng. Đây là nội dung giáo dục dinh dưỡng, không thay cho thăm khám và điều trị sản khoa.
Dinh dưỡng cho còi xương dinh dưỡng ở trẻ em (nutritional rickets) trong tuổi thọ: Bằng chứng đồng thuận toàn cầu 2016, chương trình vitamin D quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ (còi xương giảm từ ~6% xuống ~0,1%), RCT canxi của Thacher (NEJM 1999) và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 08/19/2026
- Không có bình luận
Vitamin D 400 IU/ngày giảm còi xương từ 6% xuống 0,1% ở trẻ nhỏ. Đồng thuận toàn cầu 2016 khuyến nghị 400 IU vitamin D mỗi ngày cho mọi trẻ dưới 12 tháng, kể cả bú mẹ hoàn toàn và kể cả ở vùng nhiều nắng; RCT trên NEJM 1999 cho thấy khi khẩu phần canxi quá thấp thì vitamin D đơn thuần không làm xương lành. Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng, các sai lầm thường gặp và bối cảnh Việt Nam — nội dung giáo dục, không thay thế điều trị y tế.
Gen SLC7A9 và sỏi cystine: nước, đạm và muối trong bữa ăn người Việt
- MiRA
- 08/19/2026
- Không có bình luận
Ăn thêm 10 g đạm/ngày, cystine niệu tăng ~164 µmol ở người sỏi cystine. SLC7A9 mã hoá tiểu đơn vị vận chuyển cystine ở ống thận; khi nó lỗi, cystine tràn vào nước tiểu và kết tinh thành sỏi, thường từ tuổi nhỏ. Bài viết giải thích cơ chế, dữ liệu ở người Đông Á, và thứ tự ưu tiên dinh dưỡng thực sự có bằng chứng: nước > kiềm hoá > đạm > muối.
