Khoảng 1/48 người Hoa Nam mang biến thể, hợp khẩu phần 40–50% chất béo. Gen SLC25A13 mã hoá citrin — “người vận chuyển” giúp gan xử lý tinh bột và tổng hợp urê. Khi citrin trục trặc, cơ thể bản năng né tinh bột và tìm đến đạm, béo. Bài viết giải thích cơ chế, biến thể ở người Đông Á/Việt Nam và cách ăn uống có cơ sở khoa học.
dinh dưỡng
Recent Posts
- Dinh dưỡng cho phòng ngừa ung thư da (ung thư da không hắc tố và melanoma) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT ONTRAC (nicotinamide 1.000 mg/ngày giảm 23% ung thư da mới), thất bại của beta-carotene trong thử nghiệm Nambour, tác hại của selen liều cao và bối cảnh Việt Nam
- Gen SLC5A2 (SGLT2), cơm trắng và “cánh cửa thu hồi đường” ở thận: vì sao có người tiểu ra đường mà đường huyết vẫn bình thường — và điều đó nói gì về thuốc gliflozin
- Dinh dưỡng cho suy tĩnh mạch mạn tính chi dưới (suy giãn tĩnh mạch chân) trong tuổi thọ: Bằng chứng meta-analysis flavonoid cam quýt bổ trợ băng ép (tăng ~32% cơ hội lành loét), tổng quan Cochrane về hạt dẻ ngựa, giảm cân – chất xơ và bối cảnh Việt Nam
- Dinh dưỡng cho tiểu không kiểm soát (són tiểu) ở phụ nữ trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT PRIDE (NEJM 2009 — giảm 8% cân nặng, giảm 47% số lần són tiểu), caffeine – dịch uống và bối cảnh Việt Nam
- Gen FLG (filaggrin), viêm da cơ địa và dị ứng thực phẩm: vì sao hàng rào da quyết định trẻ Việt dị ứng tôm, trứng hay đậu phộng
Recent Comments
Chế độ ăn Địa Trung Hải trong tuổi thọ: Bằng chứng PREDIMED, tử vong toàn bộ, tiểu đường type 2 và cách áp dụng ở Việt Nam
- MiRA
- 07/06/2026
- Không có bình luận
Tăng 2 điểm tuân thủ Địa Trung Hải liên quan giảm 8% tử vong. Chế độ ăn Địa Trung Hải có nền bằng chứng mạnh nhất về tuổi thọ: RCT PREDIMED giảm ~30% biến cố tim mạch và ~40% tiểu đường type 2. Bài viết tổng hợp bằng chứng và cách áp dụng tinh thần của nó vào bàn ăn Việt Nam.
Dinh dưỡng cho loãng xương trong tuổi thọ: Bằng chứng canxi, vitamin D, protein, vitamin K và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 07/05/2026
- Không có bình luận
Bổ sung 800 IU vitamin D và canxi, giảm 30% gãy xương hông ở người cao tuổi trong phân tích gộp của Hội Loãng xương Quốc gia Hoa Kỳ. Nhưng xương khoẻ không chỉ nhờ canxi: protein đủ, vitamin D, vitamin K, rau quả kiềm hoá và hạn chế muối đều góp phần. Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho phòng ngừa loãng xương và gãy xương ở người trung niên, cao tuổi, đặt trong bối cảnh khẩu phần Việt Nam.
Gen GCK (glucokinase), cơm trắng và ‘cảm biến đường huyết’ của cơ thể: vì sao ngưỡng đường lúc đói của mỗi người Việt được cài đặt khác nhau — và điều đó nói gì về tiểu đường
- MiRA
- 07/05/2026
- Không có bình luận
Đổi 1/3 cơm trắng sang gạo lứt, HbA1c giảm 0,3% ở người tiểu đường. Gen GCK mã hoá enzyme glucokinase — ‘cảm biến đường’ đặt ra ngưỡng tiết insulin và tốc độ gan xử lý đường. Hiểu biến thể GCK giúp người Việt đọc đúng chỉ số đường huyết đói và chọn cách ăn tinh bột hợp lý.
Gen HNMT, histamine và đồ lên men: vì sao nước mắm, mắm tôm và bia rượu khiến có người Việt nhức đầu, nổi mề đay — và vì sao “men dọn histamine trong tế bào” lại cần folate, B12
- MiRA
- 07/05/2026
- Không có bình luận
Biến thể Ile105 gặp ~10% dân số, liên quan giảm 39% nguy cơ Parkinson ở người mang gen HNMT. Gen HNMT tạo ra “men methyl hoá” dọn histamine bên trong tế bào — song hành với men DAO (AOC1) ở ruột. Bài viết giải thích vì sao nước mắm, mắm tôm, cá biển để lâu và bia rượu khiến một số người Việt nhức đầu, nổi mề đay, và vì sao khả năng “dọn” histamine lại gắn với folate, vitamin B12 và choline. Bài viết mang tính giáo dục, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Viên bổ sung đa vi chất (multivitamin) trong tuổi thọ: Bằng chứng ung thư (PHS-II), nhận thức (COSMOS) và tử vong toàn bộ (JAMA 2024) — bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 07/05/2026
- Không có bình luận
1 viên đa vi chất mỗi ngày, giảm 8% ung thư ở nam giới trong thử nghiệm PHS-II. Nhưng ba nghiên cứu đoàn hệ lớn năm 2024 cho thấy đa vi chất không kéo dài tuổi thọ. Bài viết tổng hợp bằng chứng ung thư, nhận thức và tử vong — cùng bối cảnh dùng thực phẩm bổ sung ở Việt Nam.
Dinh dưỡng và giấc ngủ trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT về kiwi, cherry chua, chế độ ăn Địa Trung Hải, chất xơ–chất béo bão hoà và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 07/04/2026
- Không có bình luận
Ăn 2 quả kiwi mỗi tối, cải thiện 42% chất lượng giấc ngủ ở người khó ngủ. Dinh dưỡng và giấc ngủ gắn với nhau theo vòng hai chiều: kiwi, cherry chua, chất xơ và chế độ ăn Địa Trung Hải có thể hỗ trợ giấc ngủ, trong khi caffeine muộn và rượu bia sát giờ ngủ lại phá giấc ngủ. Bài tổng hợp bằng chứng RCT và dịch tễ trong bối cảnh Việt Nam.
Gen SLC5A1 (SGLT1), cơm trắng và đường huyết: vì sao ‘cửa hấp thu đường’ ở ruột người Việt mở nhanh hay chậm khác nhau — và điều đó nói gì về tiểu đường
- MiRA
- 07/04/2026
- Không có bình luận
Đường huyết 2 giờ thấp hơn 20 mg/dL, giảm 42% nguy cơ tiểu đường. Gen SLC5A1 tạo ra SGLT1 — ‘cửa chính’ hấp thu glucose ở ruột non, quyết định tốc độ đường từ cơm, bún, nước ngọt vào máu. Hiểu cơ chế này giúp người Việt dàn phẳng đỉnh đường huyết sau ăn bằng cách ăn uống, không cần đổi gen.
Gen ALPL, vitamin B6 (PLP) và men phosphatase kiềm: vì sao có người Việt xét nghiệm B6 trong máu cao mà tế bào vẫn thiếu — và điều đó nói gì về homocysteine, thần kinh và ung thư
- MiRA
- 07/04/2026
- Không có bình luận
Mỗi 100 pmol/mL vitamin B6, liên quan giảm 49% ung thư đại trực tràng. Gen ALPL tạo ra men phosphatase kiềm — yếu tố di truyền phổ biến mạnh nhất quyết định nồng độ B6 (PLP) trong máu và điều khiển bước đưa B6 vào tế bào. Vì sao chỉ số B6 máu dễ gây hiểu lầm, và người Việt nên ăn uống thế nào.
