Khoảng 40–45% người Đông Á — trong đó có rất nhiều người Việt — mang biến thể rs10830963 của gen MTNR1B, khiến tế bào tụy ‘nghe” tín hiệu melatonin ban đêm rõ hơn và tiết insulin yếu đi. Hệ quả: ăn khuya, đặc biệt là cơm, mì, hủ tiếu hay nước ngọt sau 9–10 giờ tối, dễ làm đường huyết tăng vọt và mở đường cho tiểu đường type 2. Bài viết giải thích cơ chế và đưa ra cẩm nang ăn theo nhịp sinh học cho người Việt.
dinh dưỡng
Recent Posts
- Blue Zones and Longevity Lifestyle Design — Secrets of the World’s Longest-Lived People
- Chất phản dinh dưỡng (antinutrients) trong tuổi thọ: Phytate, lectin, oxalate, tannin — bằng chứng và hiểu lầm phổ biến
- Dinh dưỡng cá nhân hoá và đáp ứng đường huyết cá thể trong tuổi thọ: Bằng chứng từ Zeevi 2015, PREDICT và đo đường huyết liên tục (CGM)
- Giảo cổ lam (Gynostemma pentaphyllum / ngũ diệp sâm) trong tuổi thọ: Bằng chứng AMPK, đường huyết, lipid, cân nặng và bối cảnh Việt Nam
- Gen LIPC, men lipase gan và HDL: vì sao cùng ăn nhiều mỡ động vật, có người Việt giữ được ‘cholesterol tốt’, người khác lại mất
Recent Comments
Gen ADH1B, ethanol và rượu bia: cẩm nang uống an toàn cho người Việt
- MiRA
- 05/08/2026
- Không có bình luận
Khoảng 60–70% người Đông Á (gồm người Việt) mang biến thể ADH1B*2 chuyển ethanol thành acetaldehyde rất nhanh, khiến chỉ một ly bia đã có thể đỏ mặt. Hiểu gen này giúp bạn cân nhắc bia rượu một cách thực tế — đặc biệt khi đi đôi với biến thể ALDH2.
Lignans hạt lanh và mè (vừng): Phytoestrogen ngoài đậu nành và bằng chứng tim mạch, mãn kinh, ung thư trong tuổi thọ
- MiRA
- 05/07/2026
- Không có bình luận
Lignans là họ phytoestrogen thứ hai bên cạnh isoflavones đậu nành, đến chủ yếu từ hạt lanh và mè, được vi khuẩn ruột chuyển thành enterolactone và enterodiol. Bài viết tổng hợp bằng chứng tim mạch (FlaxPAD trial), ung thư vú (Buck 2010, Thompson 2005), chuyển hoá và cách áp dụng cho bữa ăn Việt.
Gen ADIPOQ và adiponectin: vì sao cá biển và dầu MUFA là chìa khoá nhạy insulin cho người Việt
- MiRA
- 05/07/2026
- Không có bình luận
ADIPOQ là gen mã hoá adiponectin — “tin nhắn” mà mô mỡ gửi đến cơ và gan để giữ cơ thể nhạy insulin. Bài viết giải thích vì sao người Việt có mức adiponectin trung bình thấp, các SNP rs266729 / rs2241766 / rs1501299 hoạt động ra sao, và các đòn bẩy dinh dưỡng cụ thể: cá biển nhỏ, dầu MUFA, ít carb tinh chế, vitamin D đủ.
Gen CD36, vị béo và mỡ heo: vì sao có người Việt mê lòng heo còn có người không thể ăn
- MiRA
- 05/07/2026
- Không có bình luận
Gen CD36 là ‘ăng-ten’ cảm nhận chất béo trên lưỡi và đóng vai trò ở ruột, gan, cơ và đại thực bào. Khoảng 35–45% người Đông Á mang biến thể giảm độ nhạy vị béo, dẫn đến xu hướng nạp dư mỡ. Bài viết hướng dẫn người Việt cách điều chỉnh phở, lòng heo, cá kho và bánh xèo theo kiểu gen CD36 — kể cả khi không xét nghiệm.
Gen MC4R, cảm giác no và thèm ăn: cẩm nang dinh dưỡng cho người Việt
- MiRA
- 05/06/2026
- Không có bình luận
MC4R là ‘công tắc no’ cuối cùng trong não, gen đơn nhân được nghiên cứu nhiều nhất về điều hoà thèm ăn và cân nặng. Bài viết giải thích cơ chế leptin–melanocortin, biến thể phổ biến rs17782313 ở người Việt, và chiến lược dinh dưỡng thực tế.
Gen NOS3, rau xanh và oxit nitric: cẩm nang dinh dưỡng cho huyết áp khoẻ ở người Việt
- MiRA
- 05/06/2026
- Không có bình luận
Gen NOS3 quy định enzyme eNOS — “nhà máy” sản xuất oxit nitric trong lòng mạch. Bài viết giải thích các biến thể chính (Glu298Asp, T-786C), cách rau muống, củ dền, tỏi, trà xanh và cá biển hỗ trợ hệ NO, cùng kế hoạch hành động giảm huyết áp cho người Việt.
Acid alpha-lipoic (ALA) trong lão hoá: Bằng chứng chống oxy hoá, đường huyết, bệnh thần kinh và giới hạn của bổ sung
- MiRA
- 05/05/2026
- Không có bình luận
Acid alpha-lipoic (ALA) là một phân tử lưỡng tính tan trong nước và chất béo, được nghiên cứu nhiều trong bệnh thần kinh do đái tháo đường, độ nhạy insulin và lão hoá ti thể. Bài viết tổng hợp bằng chứng từ NATHAN 1, SYDNEY 2, ALADIN cùng giới hạn của việc bổ sung, đặt trong bối cảnh dinh dưỡng tuổi thọ của Việt Nam.
Gen APOA5, triglyceride và cá béo: vì sao gần một phần ba người Việt nên đặc biệt để ý mỡ máu sau bữa ăn
- MiRA
- 05/05/2026
- Không có bình luận
Một biến thể phổ biến của gen APOA5 (rs662799 / −1131T>C) gặp ở khoảng 25–35% người Đông Á khiến triglyceride sau ăn tăng mạnh hơn — đặc biệt khi ăn cơm trắng, uống rượu bia hoặc bỏ bữa rồi ăn no buổi tối. Bài viết giải thích cơ chế, bằng chứng và kế hoạch dinh dưỡng thực dụng, gắn với ẩm thực Việt.
