Ăn trầu liên quan tăng khoảng 3–7 lần nguy cơ ung thư khoang miệng. Bài viết tổng hợp bằng chứng dinh dưỡng cho một loại ung thư mà phần lớn nguyên nhân đến từ những thứ người ta đưa vào miệng: quả cau, rượu bia, thuốc lá và một khẩu phần thiếu rau quả. Kèm theo là phần bằng chứng về tổn thương tiền ung thư, giới hạn của các thử nghiệm bổ sung vitamin và bối cảnh thói quen ăn trầu ở Việt Nam.
dinh dưỡng
Gen IGF1: đạm, sữa và nghịch lý “lớn nhanh — sống lâu” ở người Việt
Đạm động vật trên 20% calo tuổi 50-65, liên quan tăng 75% tử vong — nhưng liên hệ này biến mất khi đạm đến từ thực vật. Gen IGF1 điều khiển tín hiệu tăng trưởng trung tâm của cơ thể, và điều đặc biệt là tín hiệu ấy tốt hay xấu hoàn toàn phụ thuộc vào tuổi bạn: cao là cần thiết cho trẻ đang lớn, vừa phải là lý tưởng ở tuổi trung niên, đủ là thiết yếu để người già giữ cơ. Bài viết giải thích cơ chế GH–IGF-1–mTOR, dữ liệu biến thể rs35767 ở người Kinh Việt Nam, và kế hoạch đạm cụ thể theo từng nhóm tuổi.
Gen SLC2A1 (GLUT1) và chế độ ăn sinh ceton: vì sao não trẻ có thể thiếu năng lượng dù đường huyết bình thường
Chế độ ăn ceton 3:1, khoảng 65% trẻ thiếu GLUT1 giảm co giật. Gen SLC2A1 tạo ra GLUT1 — cánh cửa duy nhất đưa glucose từ máu vào não; khi chỉ còn một bản sao hoạt động, não thiếu nhiên liệu dù xét nghiệm đường huyết hoàn toàn bình thường. Bài viết giải thích cơ chế, phổ biểu hiện từ động kinh cơn vắng tới loạn vận động do gắng sức, và cách chế độ ăn sinh ceton đi vòng qua chỗ hỏng bằng nguyên liệu quen thuộc của bếp Việt.
Gen TYMS: folate, tổng hợp ADN và nguy cơ polyp đại trực tràng ở người Việt
Folate trên 440 µg mỗi ngày, liên quan giảm 50% polyp ở người 3R/3R. Gen TYMS mã hoá thymidylate synthase — enzyme dùng folate để tạo chữ “T” cho ADN, và cũng là đích tác động của 5-FU và capecitabine. Bài viết giải thích biến thể TSER 2R/3R, biến thể 3’UTR 1494del6, vì sao nhiều acid folic không đồng nghĩa với tốt hơn, và cách ăn rau kiểu Việt để giữ folate.
Gen FOLH1 (GCPII): vì sao folate từ rau xanh hấp thu kém hơn axit folic ở người Việt
Ăn 400 µg folate từ rau, hấp thu ~60% so với axit folic. Folate trong rau, đậu và gan tồn tại ở dạng polyglutamate, phải được enzyme GCPII do gen FOLH1 mã hoá cắt bớt đuôi glutamate ở bờ bàn chải ruột non trước khi hấp thu — còn axit folic tổng hợp thì bỏ qua bước này. Bài viết giải thích cơ chế, vì sao biến thể H475Y lại là một bài học về sự thận trọng, và những gì thực sự quan trọng trong bếp Việt: luộc rau nhanh, giữ nước luộc, hạn chế rượu bia.
Gen ANGPTL4: “van điều tiết” triglyceride giữa lúc nhịn ăn và lúc ăn — người Việt cần biết gì
Giảm chức năng ANGPTL4 liên quan triglyceride thấp hơn 13%, HDL cao hơn 7%. ANGPTL4 là “công tắc” bật lên khi bạn nhịn ăn hoặc vận động và tắt xuống sau khi ăn, ức chế lipoprotein lipase tại chỗ để phân bổ triglyceride giữa mô mỡ và cơ tim. Bài viết giải thích cơ chế, biến thể E40K/T266M, và vì sao đòn bẩy thực tế cho người Việt nằm ở đường lỏng, bia rượu, cá béo và chất xơ — chứ không ở xét nghiệm gen.
Gen UCP2: ty thể “rò” năng lượng, cân nặng và tiết insulin ở người Việt mang biến thể Val55
34% người Kinh mang UCP2 Val55, liên quan tăng 28% nguy cơ béo phì. Gen UCP2 mã hoá một protein trên màng trong ty thể cho proton “rò” nhẹ trở lại — làm giảm gốc tự do nhưng cũng làm tế bào beta tuyến tuỵ nhả insulin dè dặt hơn. Bài viết giải thích cơ chế, tần suất biến thể ở người Kinh, những mâu thuẫn thật giữa các nghiên cứu, và vì sao việc nên làm lại không phụ thuộc vào kiểu gen của bạn.
Gen AGER (RAGE), thịt nướng và đồ chiên: hướng dẫn thực tế cho người Việt mang biến thể Gly82Ser
Ăn dưới 10.000 kU AGE mỗi ngày, kháng insulin giảm 39% trong thử nghiệm ngẫu nhiên một năm. Gen AGER mã hoá thụ thể RAGE — “ăng-ten” đọc tín hiệu từ các phân tử sinh ra khi thực phẩm được nướng, chiên hay rang; biến thể Gly82Ser làm ăng-ten này nhạy hơn và có tần suất 21,2% ở người Kinh Việt Nam, gấp bốn lần người châu Âu. Bài viết phân tích cơ chế, đối chiếu cả bằng chứng ủng hộ và bằng chứng đi ngược lại, rồi rút ra một đòn bẩy thực tế: kỹ thuật chế biến quan trọng hơn danh sách thực phẩm.
Gen ABCC8 (SUR1): công tắc tiết insulin, cơm trắng và thuốc sulfonylurea ở người Việt
Thêm 1 bát cơm trắng mỗi ngày, liên quan tăng 11% nguy cơ tiểu đường ở người châu Á. Gen ABCC8 mã hoá SUR1 — tiểu đơn vị điều hoà của kênh K-ATP, chính là ‘công tắc’ quyết định tế bào beta có nhả insulin hay không, và cũng là đích tác dụng của nhóm thuốc sulfonylurea dùng rất phổ biến ở Việt Nam. Bài viết giải thích cơ chế, các biến thể chính, cách khẩu phần cơm–bún–cháo tương tác với công tắc này, và khi nào xét nghiệm gen ABCC8 thật sự có giá trị lâm sàng.
Liên hệ
Thứ 2- thứ 7: 8h30 – 18h00
Điện thoại: 0383.05.2024
Địa chỉ: 25 Nguyễn Khắc Nhu, Phường Cô Giang, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh.
Email: info@mckaizer.com
Website: mckaizer.org
Điện thoại: 0383.05.2024
Địa chỉ: 25 Nguyễn Khắc Nhu, Phường Cô Giang, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh.
Email: info@mckaizer.com
Website: mckaizer.org
