Lp(a) trên 50 mg/dL liên quan tăng 70% nguy cơ bệnh mạch vành. Khác với LDL-cholesterol, nồng độ Lp(a) do gen LPA quyết định tới 70–90% và gần như không dịch chuyển theo chế độ ăn — một sự thật khiến nhiều người ăn uống rất kỹ vẫn bị nhồi máu cơ tim sớm. Bài viết giải thích cơ chế, các biến thể chính của gen LPA, dinh dưỡng thực sự làm được gì và không làm được gì, cùng kế hoạch hành động cụ thể cho người Việt.
dinh dưỡng
Recent Posts
- Dinh dưỡng cho phòng ngừa ung thư da (ung thư da không hắc tố và melanoma) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT ONTRAC (nicotinamide 1.000 mg/ngày giảm 23% ung thư da mới), thất bại của beta-carotene trong thử nghiệm Nambour, tác hại của selen liều cao và bối cảnh Việt Nam
- Gen SLC5A2 (SGLT2), cơm trắng và “cánh cửa thu hồi đường” ở thận: vì sao có người tiểu ra đường mà đường huyết vẫn bình thường — và điều đó nói gì về thuốc gliflozin
- Dinh dưỡng cho suy tĩnh mạch mạn tính chi dưới (suy giãn tĩnh mạch chân) trong tuổi thọ: Bằng chứng meta-analysis flavonoid cam quýt bổ trợ băng ép (tăng ~32% cơ hội lành loét), tổng quan Cochrane về hạt dẻ ngựa, giảm cân – chất xơ và bối cảnh Việt Nam
- Dinh dưỡng cho tiểu không kiểm soát (són tiểu) ở phụ nữ trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT PRIDE (NEJM 2009 — giảm 8% cân nặng, giảm 47% số lần són tiểu), caffeine – dịch uống và bối cảnh Việt Nam
- Gen FLG (filaggrin), viêm da cơ địa và dị ứng thực phẩm: vì sao hàng rào da quyết định trẻ Việt dị ứng tôm, trứng hay đậu phộng
Recent Comments
Gen HNF1A và tiểu đường khởi phát sớm (MODY3): vì sao người trẻ gầy vẫn tăng đường huyết, và ăn cơm thế nào cho đúng
- MiRA
- 07/28/2026
- Không có bình luận
Tải 75 g glucose, đường huyết tăng hơn 5 mmol/L ở HNF1A-MODY. HNF1A là yếu tố phiên mã giữ cho tế bào beta của tuỵ hoạt động bình thường; khi một bản sao bị hỏng, khả năng tiết insulin suy giảm dần từ tuổi thiếu niên, gây thể tiểu đường di truyền MODY3 thường bị chẩn đoán nhầm thành type 1 hoặc type 2. Bài viết giải thích cơ chế, tổng hợp bằng chứng nghiên cứu, và hướng dẫn điều chỉnh bữa cơm Việt cho người mang biến thể này.
Gen PAX4 và cơm trắng: vì sao nhiều người Việt mắc tiểu đường sớm dù không thừa cân
- MiRA
- 07/20/2026
- Không có bình luận
Thêm 1 chén cơm mỗi ngày liên quan tăng 11% nguy cơ tiểu đường. PAX4 là gen điều khiển sự hình thành và sức bền của tế bào beta tuyến tụy, và biến thể R192H của nó gần như chỉ gặp ở người Đông Á và Đông Nam Á. Bài viết giải thích vì sao một gen “người châu Á” lại khiến khẩu phần nhiều cơm trắng trở nên rủi ro hơn, và bạn có thể làm gì một cách thực tế.
GLO1: gen khử độc methylglyoxal — vì sao nước màu, thịt nướng và đồ chiên đáng để người Việt để ý cách nấu
- MiRA
- 07/20/2026
- Không có bình luận
Bộ đôi resveratrol–hesperetin tăng 27% GLO1, giảm 37% methylglyoxal ở người thừa cân. Gen GLO1 mã hoá enzyme quyết định tốc độ dọn dẹp methylglyoxal — một phân tử phản ứng mạnh sinh ra từ chuyển hoá đường và từ thực phẩm nấu ở nhiệt khô như nước màu, thịt nướng, đồ chiên. Bài viết phân tích cơ chế, biến thể A111E, bằng chứng từ các thử nghiệm ngẫu nhiên, và những điều chỉnh thực tế cho bếp Việt.
Dinh dưỡng cho người bệnh hen suyễn (hen phế quản)
- MiRA
- 07/19/2026
- Không có bình luận
Bổ sung vitamin D giảm ~26% đợt cấp ở người mắc hen suyễn. Hen suyễn là bệnh viêm mạn tính đường thở; dinh dưỡng không thay thuốc kiểm soát nhưng ảnh hưởng tới mức độ kiểm soát và tần suất đợt cấp. Tổng hợp bằng chứng RCT và phân tích gộp về vitamin D, giảm cân, rau quả và chất chống oxy hóa, kèm bối cảnh Việt Nam.
Dinh dưỡng cho bệnh vảy nến (psoriasis) trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT giảm cân bằng chế độ ăn ít năng lượng (Naldi 2014 — giảm ~48% mức độ bệnh), hướng dẫn National Psoriasis Foundation 2018, chế độ Địa Trung Hải (NutriNet-Santé) và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 07/19/2026
- Không có bình luận
Ăn kiêng giảm cân giảm ~48% độ nặng vảy nến ở người thừa cân. Bằng chứng mạnh nhất về dinh dưỡng trong vảy nến là giảm cân ở người thừa cân/béo phì, cùng khung ăn Địa Trung Hải chống viêm và hạn chế rượu bia. Đây là nội dung giáo dục dinh dưỡng, không thay cho điều trị da liễu.
Gen PCSK1, “người thợ hoàn thiện hormone” và cảm giác no: vì sao có người Việt cắt insulin, GLP-1 và tín hiệu no kém hiệu quả — và điều đó nói gì về béo phì, tiền tiểu đường
- MiRA
- 07/19/2026
- Không có bình luận
Biến thể PCSK1 N221D giảm ~30% hoạt tính, liên quan proinsulin cao 10–21%. Gen PCSK1 tạo ra enzyme PC1/3 — “người thợ” cắt các tiền hormone thành insulin, GLP-1 và tín hiệu no α-MSH. Bài viết giải thích cơ chế, các biến thể thường gặp, cách ăn uống hỗ trợ hệ thống này và khi nào nên cân nhắc xét nghiệm.
Gen GRK4, muối và hệ dopamine ở thận: vì sao ‘công tắc thải muối’ của mỗi người Việt mạnh yếu khác nhau — và điều đó nói gì về huyết áp, thuốc hạ áp
- MiRA
- 07/19/2026
- Không có bình luận
Ăn <5 g muối/ngày, liên quan hạ ~5 mmHg huyết áp ở người mang biến thể GRK4. Gen GRK4 điều khiển độ nhạy của thận với dopamine — ‘công tắc thải muối’ tự nhiên; biến thể tăng hoạt khiến thận giữ muối và dễ tăng huyết áp khi ăn mặn. Bài viết giáo dục về tương tác gen × muối và cách ăn nhạt, tăng kali đúng cơ chế cho người Việt.
Dinh dưỡng cho nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát (viêm bàng quang) ở phụ nữ trong tuổi thọ: Bằng chứng RCT uống nhiều nước (Hooton 2018 — giảm ~48% tái phát), nam việt quất (Cochrane 2023) và bối cảnh Việt Nam
- MiRA
- 07/19/2026
- Không có bình luận
Uống thêm 1,5 lít nước mỗi ngày giảm ~48% tái phát viêm bàng quang. Tổng hợp bằng chứng lâm sàng về uống nước, nam việt quất và D-mannose cho phụ nữ bị viêm bàng quang tái phát, kèm bối cảnh khí hậu nóng và thói quen dùng kháng sinh ở Việt Nam. Đây là nội dung giáo dục dinh dưỡng, không thay thế điều trị y tế.
